Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter

गणेशस्त्वभिवीक्ष्याथ पित्रा दत्तं परश्वधम् / अमोघं कर्त्तुकामस्तु वामे तं दशने ऽग्रहीत्

gaṇeśastvabhivīkṣyātha pitrā dattaṃ paraśvadham / amoghaṃ karttukāmastu vāme taṃ daśane 'grahīt

Da blickte Gaṇeśa hin und nahm die von seinem Vater gegebene Paraśvadha; um sie unfehlbar zu machen, packte er sie links mit seinem Stoßzahn.

gaṇeśaḥGaṇeśa
gaṇeśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇeśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
tuhowever
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात) contrast/emphasis
abhivīkṣyahaving observed
abhivīkṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootabhi-√īkṣ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त) ‘having looked at’
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormConnector particle
pitrāby (his) father
pitrā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
dattamgiven
dattam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√dā (धातु; क्त)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; past passive participle ‘given’
paraśvadhamaxe
paraśvadham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparaśvadha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
amoghamunfailing
amogham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootamogha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; ‘unfailing’
kartum-kāmaḥwishing to make it effective
kartum-kāmaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√kṛ (धातु) + kāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; infinitive (तुमुन्) ‘kartum’ + kāma; ‘desiring to make (it) effective’
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
vāmein the left (hand)
vāme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; ‘in the left (hand/side)’
tamit / that (axe)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
daśanein his tusk
daśane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; ‘in (his) tooth/tusk’
agrahītseized
agrahīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√grah (धातु)
FormAorist (लुङ्), Parasmaipada, 3rd Person, Singular; ‘seized’