Shloka 41
Devanagari script
लेख्येव सच्चित्रकरप्रयुक्ता सुदीनचित्तस्य विलक्ष्यते ऽग / ततः स राजा निजवीर्यवैभवं समस्तलोकाधिकतां प्रयातम्
Transliteration
lekhyeva saccitrakaraprayuktā sudīnacittasya vilakṣyate 'ga / tataḥ sa rājā nijavīryavaibhavaṃ samastalokādhikatāṃ prayātam
Translation
Der Zustand des niedergeschlagenen Königs war deutlich wie ein Bild, das ein meisterlicher Maler geschaffen hat. Dann sah er den Glanz seiner Heldenkraft zu einer Höhe gelangt, die alle Welten überragt.
Word by Word
lekhya-ivalike a drawing
lekhya-iva:
Upamāna (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootlekhya (प्रातिपदिक) + iva (अव्यय)
Formiva—उपमा-अव्यय (particle of comparison); lekhya—नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (used adverbially in simile)
sat-citrakara-prayuktāmade by a skilled painter
sat-citrakara-prayuktā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsat (प्रातिपदिक) + citrakara (प्रातिपदिक) + prayukta (कृदन्त; pra-√yuj क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (satā citrakarena prayuktā) ‘applied/produced by a good painter’
su-dīna-cittasyaof (him) whose mind was very dejected
su-dīna-cittasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + dīna (प्रातिपदिक) + citta (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस? (citta—नपुंसकलिङ्ग), षष्ठी, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (su-dīnaṃ cittam)
vilakṣyateis seen/appears
vilakṣyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√lakṣ (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is perceived/appears)
agaO mountain (address)
aga:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/8th), एकवचन; संबोधनपदम्
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (indeclinable adverb: then/thereupon)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nija-vīrya-vaibhavamthe splendor of his own prowess
nija-vīrya-vaibhavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnija (प्रातिपदिक) + vīrya (प्रातिपदिक) + vaibhava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (nijasya vīryasya vaibhavam)
samasta-loka-adhikatāmsuperiority over all worlds/people
samasta-loka-adhikatām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamasta (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + adhikatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (samastānāṃ lokānāṃ adhikatā)
prayātamattained/reached
prayātam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpra-√yā (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying vaibhavam)