Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince

दक्षे पञ्चशतं बाणान्वामे पञ्चशतं धनुः / जग्रा ह भार्गवेन्द्रस्य समरे जेतुमुद्यतः

dakṣe pañcaśataṃ bāṇānvāme pañcaśataṃ dhanuḥ / jagrā ha bhārgavendrasya samare jetumudyataḥ

Um den Bhārgavendra im Kampf zu besiegen, ergriff er fünfhundert Pfeile in der rechten Hand und fünfhundert Bögen in der linken.

dakṣein the right (hand)
dakṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); ‘in the right (hand/side)’
pañca-śatamfive hundred
pañca-śatam:
Karma (कर्म) (quantifier of bāṇān)
TypeNoun
Rootpañca (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); द्विगु-समासः ‘five hundred’
bāṇānarrows
bāṇān:
Karma (कर्म) of jagrāha
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
vāmein the left (hand)
vāme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvāma (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); ‘in the left (hand/side)’
pañca-śatamfive hundred
pañca-śatam:
Karma (कर्म) (quantifier)
TypeNoun
Rootpañca (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); द्विगु-समासः ‘five hundred’
dhanuḥbow
dhanuḥ:
Karma (कर्म) of jagrāha
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); form dhanuḥ used for acc. sg. in -us stems
jagrāhatook/seized
jagrāha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√grah (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
haindeed
ha:
Sambandha (सम्बन्ध) / discourse particle
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
FormParticle (निपात) used for emphasis/narrative tone
bhārgava-indrasyaof the Bhārgava chief
bhārgava-indrasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); तत्पुरुषः ‘chief of the Bhārgavas’ (i.e., Paraśurāma)
samarein battle
samare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
jetumto conquer
jetum:
Prayojana (प्रयोजन) / purpose
TypeVerb
Root√ji (धातु)
FormInfinitive (तुमुन्) ‘to conquer’
udyataḥready/intent
udyataḥ:
Karta (कर्ता) qualifier (of implied subject)
TypeAdjective
Rootud-√yam (धातु) → udyata (कृदन्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); कृदन्त-क्त (past passive participle) used adjectivally: ‘raised/ready, intent’