Shloka 3
Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari
Devanagari script
अगस्त्य उवाच शृणु राम महाभाग कार्याकार्विशारद / हितं वदामि यत्ते ऽद्य तत्कुरुष्व समाहितः
Transliteration
agastya uvāca śṛṇu rāma mahābhāga kāryākārviśārada / hitaṃ vadāmi yatte 'dya tatkuruṣva samāhitaḥ
Translation
Agastya sprach: „Höre, o glückseliger Rama, kundig in Tun und Unterlassen; heute sage ich dir, was dir zum Heil gereicht—vollbringe es mit gesammeltetem Geist.“
Word by Word
agastyaḥAgastya
agastyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootagastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार, परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
śṛṇulisten
śṛṇu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
rāmaO Rāma
rāma:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
mahā-bhāgaO greatly fortunate one
mahā-bhāga:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः ‘great-fortuned’
kārya-ākāra-viśāradaO expert in the ways of action
kārya-ākāra-viśārada:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkārya (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक) + viśārada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; (कर्मधारय/तत्पुरुष-समाससमूह) ‘skilled in the forms/modes of action (kāryasya ākāreṣu viśāradaḥ)’
hitamwhat is beneficial
hitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘beneficial (thing/advice)’
vadāmiI speak
vadāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
yatwhich
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; relative pronoun ‘which/that’ (object of kuruṣva)
tefor you
te:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; enclitic ‘of you/for you’
adyatoday
adya:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time) ‘today/now’
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; correlative ‘that’ (referring to yat)
kuruṣvado (it)
kuruṣva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), आत्मनेपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
samāhitaḥbeing attentive
samāhitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ā-dhā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘collected, attentive’ (state of the doer)