Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā

त्रैलोक्ये तानि सर्वाणि सिद्ध्यन्त्येवास्य शीलनात् / वसिष्ठ उवाच एवमुक्त्वा महाराज कृष्णप्रेमामृतं स्तवम् / यावद्व्यरसींत्स मुनिस्तावत्स्वर्यानमागतम्

trailokye tāni sarvāṇi siddhyantyevāsya śīlanāt / vasiṣṭha uvāca evamuktvā mahārāja kṛṣṇapremāmṛtaṃ stavam / yāvadvyarasīṃtsa munistāvatsvaryānamāgatam

In den drei Welten wird all dies gewiss durch seine Übung vollendet. Vasiṣṭha sprach—o großer König, nachdem er so gesprochen hatte, rezitierte er den Hymnus „Nektar der Liebe zu Kṛṣṇa“; und da kam sogleich ein himmlisches Vimāna.

tri-lokyein the three worlds
tri-lokye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottri (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Locative (7 विभक्ति), Singular; dvigu-samāsa (त्रयः लोकाः यस्मिन्) used as place-locative
tānithose (things)
tāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative, Plural; sarvanāma
sarvāṇiall
sarvāṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative, Plural; viśeṣaṇa of tāni
siddhyantiare accomplished / succeed
siddhyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sidh (सिध् धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Prathama-puruṣa (3rd), Plural; parasmaipada; bhāva/karmaṇi-prāya usage: ‘become accomplished’
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (अवधारणार्थ निपात)
asyaof this / of him
asya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam/tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6 विभक्ति), Singular; sarvanāma
śīlanātfrom practice/observance
śīlanāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootśīlana (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Ablative (5 विभक्ति), Singular; hetu-ablative (कारण/हेतु)
vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Singular; proper noun
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLiṭ-lakāra (लिट्, perfect), Prathama-puruṣa, Singular; parasmaipada
evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormPrakāra-avyaya (प्रकारवाचक अव्यय)
uktvāhaving said
uktvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormKtvā-pratyaya (क्त्वा), absolutive/gerund (ल्यबन्त), pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल क्रिया)
mahā-rājaO great king
mahā-rāja:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative (8 विभक्ति), Singular; sambodhana; karmadhāraya ‘great king’
kṛṣṇa-prema-amṛtamthe nectar of love for Kṛṣṇa
kṛṣṇa-prema-amṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक) + prema (प्रातिपदिक) + amṛta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative (2), Singular; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa chain: ‘kṛṣṇasya prema’ + ‘tasya amṛtam’ (amṛta of Krishna-love)
stavamhymn
stavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootstava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
yāvatuntil / as long as
yāvat:
Kāla (काल-अवधि)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormAvadhi-avyaya (अवधिवाचक अव्यय) ‘until/so long as’
vyarasītresounded
vyarasīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ras (रस् धातु) with vi- (उपसर्ग)
FormLuṅ-lakāra (लुङ्, aorist), Prathama-puruṣa, Singular; parasmaipada; form from vi+√ras ‘to sound/resound’ (contextual)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; sarvanāma
muniḥthe sage
muniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
tāvatso long / then
tāvat:
Kāla (काल-परिमाण)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
FormParimāṇa/avadhāraṇa-avyaya (तावत् = ‘so much/then/that long’) correlating with yāvat
svaryānama celestial vehicle (chariot)
svaryānam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvaryāna (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative/Accusative, Singular; (context: a celestial vehicle/chariot)
āgatamhaving arrived / arrived
āgatam:
Kriyā (क्रियाविशेषण/विधेय)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु) with ā- (उपसर्ग)
FormKta-pratyaya (क्त), past passive participle; Napumsaka, Nominative/Accusative, Singular; agrees with svaryānam