Shloka 33
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
प्रोवाचाखिलवृत्तान्त राज्ञश्चप्यात्मनः पितुः / स कृपालुर्महादेवः सभाज्य भृगुनन्दनम्
Transliteration
provācākhilavṛttānta rājñaścapyātmanaḥ pituḥ / sa kṛpālurmahādevaḥ sabhājya bhṛgunandanam
Translation
Er berichtete den ganzen Verlauf über den König und über seinen eigenen Vater. Der barmherzige Mahādeva ehrte den Sohn Bhṛgus und empfing ihn.
Word by Word
प्रोवाचsaid/told
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अखिलवृत्तान्तम्the entire account
अखिलवृत्तान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअखिल-वृत्तान्त (प्रातिपदिक; अखिल + वृत्तान्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय (अखिलः वृत्तान्तः)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (also/even)
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कृपालुःcompassionate
कृपालुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृपालु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-देव (प्रातिपदिक; महा + देव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महान् देवः)
सभाज्यhaving honored
सभाज्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√भज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having honored/received’
भृगुनन्दनम्Bhṛgu’s son
भृगुनन्दनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभृगु-नन्दन (प्रातिपदिक; भृगु + नन्दन)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भृगोः नन्दनः)