Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya

Awakening of the King and Morning Observances

गते तु नृपतौ तस्मिन्नकृतव्रणसंयुतः / समिदानयनार्थाय रामो ऽपि प्रययौ वनम्

gate tu nṛpatau tasminnakṛtavraṇasaṃyutaḥ / samidānayanārthāya rāmo 'pi prayayau vanam

Als jener König fortgegangen war, zog auch Rāma, fest in seinem Gelübde, in den Wald, um heiliges Opferholz (Samidha) zu holen.

गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikaraṇa (अधिकरण) / Locative absolute context
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त (past passive participle/कृदन्त), Locative (7th/सप्तमी), Singular; Masculine/Neuter agreement with नृपतौ (locative absolute)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध) / discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), adversative/emphatic
नृपतौin/when the king
नृपतौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
तस्मिन्in that (time/place)
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; demonstrative pronoun
अकृतव्रणसंयुतःendowed with an unwounded (body) / uninjured
अकृतव्रणसंयुतः:
Karta (कर्ता) (qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootअकृत-व्रण-सम्युत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; विशेषण of रामः; समास: अकृतव्रण (नञ्/कर्मधारय-like: 'unmade wound') + संयुत ('endowed with')
समित्firewood (fuel-sticks)
समित्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमिध्/समित् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (collective sense)
आनयनार्थायfor the purpose of bringing
आनयनार्थाय:
Prayojana (प्रयोजन) / purpose
TypeNoun
Rootआ-नी (धातु) + अर्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; purpose dative; समास: आनयन (gerundive noun/action noun from आ-नी) + अर्थ ('for the purpose of')
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध) / discourse particle
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), additive/emphatic
प्रययौwent forth
प्रययौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); परस्मैपद
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (कर्म) / destination as object
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular