Shloka 37
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
वाद्यादिभिस्तदनुभूषणगन्धपुष्पवस्त्राद्यलङ्कृतिभिरग्र्यमुदं ततान / तस्मिन्नशेषदिवसोचितकर्म सर्वं निर्वर्त्य हैहयपतिः स्वमतानुसारम्
Transliteration
vādyādibhistadanubhūṣaṇagandhapuṣpavastrādyalaṅkṛtibhiragryamudaṃ tatāna / tasminnaśeṣadivasocitakarma sarvaṃ nirvartya haihayapatiḥ svamatānusāram
Translation
Mit Musik und dergleichen sowie mit Schmuck aus Juwelen, Düften, Blumen und Gewändern entfaltete er erhabene Freude. Dort vollbrachte der Herr der Haihayas nach seiner eigenen Ordnung alle Handlungen, die dem Tage gebühren.
Word by Word
vādya-ādibhiḥwith musical instruments etc.
vādya-ādibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvādya (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करणभावे
tad-anubhūṣaṇa-gandha-puṣpa-vastra-ādi-alaṅkṛtibhiḥwith adornments such as his ornaments, perfumes, flowers, garments, etc.
tad-anubhūṣaṇa-gandha-puṣpa-vastra-ādi-alaṅkṛtibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + anubhūṣaṇa (प्रातिपदिक) + gandha (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + vastra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + alaṅkṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण/सहभावे
agrya-mudamexcellent joy
agrya-mudam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagrya (प्रातिपदिक) + muda (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपद
tatānaspread, produced
tatāna:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√tan (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd/प्रथम), एकवचन; परस्मैपद
tasminin that (place/time)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
aśeṣa-divasa-ucita-karmaall duties appropriate for the entire day
aśeṣa-divasa-ucita-karma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक) + divasa (प्रातिपदिक) + ucita (कृदन्त, √uc/उच्; past participle used adjectivally) + karma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘sarvam’ इत्यस्य विशेषण/समासपद
sarvamall
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
nirvartyahaving carried out
nirvartya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु) with nir-; ल्यबन्त (absolutive)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त—पूर्वकालिक क्रिया (having completed)
haihaya-patiḥthe lord of the Haihayas
haihaya-patiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothaihaya (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
sva-mata-anusāramaccording to his own opinion
sva-mata-anusāram:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsva (प्रातिपदिक) + mata (प्रातिपदिक) + anusāra (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण—‘according to his own view’