Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor

Arjunopākhyāna Context

प्रसूनलाजाप्रकरैरजस्रमवीपृषन्सौधगताः सुत्दृद्यैः / अभ्यागतार्हणसमुत्सुकपौरकान्ता हस्तारविन्दगलितामललाजवर्षैः

prasūnalājāprakarairajasramavīpṛṣansaudhagatāḥ sutdṛdyaiḥ / abhyāgatārhaṇasamutsukapaurakāntā hastāravindagalitāmalalājavarṣaiḥ

Die Schönen auf den Palästen streuten unablässig Haufen von Blumen und lāja (geröstetem Korn). Die Stadtfrauen, begierig auf die rituelle Ehrung des Ankommenden, ließen reinen lāja wie Regen aus ihren lotosgleichen Händen herabgleiten.

prasūna-lājā-prakaraiḥwith heaps of flowers and parched grains
prasūna-lājā-prakaraiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootprasūna (प्रातिपदिक) + lājā (प्रातिपदिक) + prakara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (Ins, 3rd), Bahuvacana; (prasūnāni ca lājāś ca teṣāṃ prakarāḥ)
ajasramunceasingly
ajasram:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootajasram (अव्यय)
FormKriyāviśeṣaṇa (adverb)
avī-pṛṣansprinkling/showering (uncertain reading)
avī-pṛṣan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Roota-√vī? (uncertain) + pṛṣat/pṛṣan (प्रातिपदिक)
FormText uncertain; likely participial/adjectival form qualifying an implied action 'sprinkling/showering'; treated as kridanta; needs manuscript check
saudha-gatāḥgone to the mansions/terraces
saudha-gatāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsaudha (प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; (saudhe gatāḥ)
su-tṛdyaiḥwith very firm/strong (means) (uncertain)
su-tṛdyaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + tṛdya (प्रातिपदिक)
FormTṛtīyā, Bahuvacana; reading uncertain (sutdṛdyaiḥ); likely 'su-dṛḍhaiḥ' (very firm/strong) or 'su-tṛptyaiḥ' etc.; manuscript check needed
abhyāgata-arhaṇa-samutsuka-paura-kāntāḥcity ladies eager to honor the arriving (guest)
abhyāgata-arhaṇa-samutsuka-paura-kāntāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootabhyāgata (कृदन्त) + arhaṇa (प्रातिपदिक) + samutsuka (प्रातिपदिक) + paura (प्रातिपदिक) + kāntā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; (abhyāgatasya arhaṇe samutsukāḥ paurakāntāḥ)
hasta-aravinda-galita-amala-lājā-varṣaiḥwith showers of pure parched grains falling from lotus-like hands
hasta-aravinda-galita-amala-lājā-varṣaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक) + aravinda (प्रातिपदिक) + galita (कृदन्त) + amala (प्रातिपदिक) + lājā (प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā, Bahuvacana; (hastāravindāt galitaiḥ amalalājā-varṣaiḥ)