Shloka 42
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
अजेयत्वं च युद्धेषु शौर्यं चाप्रतिमं भुवि / स्वेच्छया धारणे शाक्तिं प्राणानां च नराधिप
Transliteration
ajeyatvaṃ ca yuddheṣu śauryaṃ cāpratimaṃ bhuvi / svecchayā dhāraṇe śāktiṃ prāṇānāṃ ca narādhipa
Translation
O Menschenkönig! Er verlieh dir Unbesiegbarkeit in den Schlachten, unvergleichlichen Heldenmut auf Erden und die Kraft, das Prāṇa nach eigenem Willen zu bewahren.
Word by Word
अजेयत्वम्invincibility
अजेयत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअजेयत्व (प्रातिपदिक; अ- + जेय + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भाववाचक-तद्धितान्त (त्व)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
युद्धेषुin battles
युद्धेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
शौर्यम्valor
शौर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशौर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd; Nom/Acc), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
अप्रतिमम्unmatched
अप्रतिमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअप्रतिम (प्रातिपदिक; अ- + प्रतिम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण (qualifier)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक; स्त्रीलिङ्ग)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
स्वेच्छयाby (one's) own will
स्वेच्छया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्वेच्छा (प्रातिपदिक; स्व + इच्छा)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; करणार्थे (by means of)
धारणेin sustaining/holding
धारणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी/द्वितीया (Loc/Acc), एकवचन; अर्थः—धारण-विषये (in the act of sustaining)
शक्तिम्power
शक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्राणानाम्of the vital breaths/lives
प्राणानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनराधिप (प्रातिपदिक; नर + अधिप)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन