Shloka 60
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
उपास्यमानं देवेशं गजचर्मधृताम्बरम् / भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्
Transliteration
upāsyamānaṃ deveśaṃ gajacarmadhṛtāmbaram / bhasmoddhūlitasarvāṅgaṃ trinetraṃ candraśekharam
Translation
Der Herr der Götter, der Verehrte, in Elefantenhaut gekleidet; am ganzen Leib mit heiliger Asche bestäubt, dreiaugig, den Mond als Krone tragend.
Word by Word
उपास्यमानम्being worshipped
उपास्यमानम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootउप-आस् (धातु) → उपास्यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि (passive) शतृ/शानच्-प्रत्ययान्तः वर्तमानकृदन्तः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
देवेशम्the lord of the gods
देवेशम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव-ईश (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गजचर्मधृताम्बरम्wearing an elephant-hide garment
गजचर्मधृताम्बरम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगज-चर्म-धृत-अम्बर (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुषसमासः (गजस्य चर्म धृतम् अम्बरं यस्य/यत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भस्म-उद्धूलित-सर्वाङ्गम्whose whole body is smeared with ash
भस्म-उद्धूलित-सर्वाङ्गम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभस्म-उद्धूलित-सर्व-अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (भस्मना उद्धूलितानि सर्वाणि अङ्गानि यस्य/यत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
त्रिनेत्रम्three-eyed
त्रिनेत्रम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि-नेत्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (त्रीणि नेत्राणि यस्य/यत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चन्द्रशेखरम्the one with the moon as his crest (Śiva)
चन्द्रशेखरम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्र-शेखर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (चन्द्रः एव शेखरः यस्य); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन