Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam

The Austerities of Rama Jamadagnya

को ऽयमेव दुराधर्षः सजलांभोदनिस्वनः / ब्रवीति च गिरो ऽत्यर्थं विस्पष्टार्थपदाक्षराः

ko 'yameva durādharṣaḥ sajalāṃbhodanisvanaḥ / bravīti ca giro 'tyarthaṃ vispaṣṭārthapadākṣarāḥ

Wer ist dieser, so schwer zu bezwingen, dessen Stimme wie das Donnern regenreicher Wolken klingt, und der Worte spricht, deren Silben und Buchstaben von höchster Klarheit des Sinnes sind?

kaḥwho?
kaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormInterrogative pronoun; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
ayamthis (person)
ayam:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormPronoun; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-निपात)
durādharṣaḥhard to assail/irresistible
durādharṣaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdur (उपसर्गार्थ) + ā√dhṛṣ (धातु) → durādharṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
sa-jala-ambhoda-nisvanaḥhaving a rumble like a rain-cloud
sa-jala-ambhoda-nisvanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक) + ambhoda (प्रातिपदिक) + nisvana (प्रातिपदिक)
FormMulti-member tatpuruṣa describing sound: ‘with-water cloud-like sound’; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bravītispeaks
bravīti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय-निपात)
giraḥwords/speech
giraḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgir (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
atyarthamvery much/exceedingly
atyartham:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootati (अव्यय/उपसर्गार्थ) + artha (प्रातिपदिक) → atyartha (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (द्वितीया-अव्ययीभाववत्), ‘excessively/very much’
vispaṣṭa-artha-pada-akṣarāḥwith very clear meaning, words, and syllables
vispaṣṭa-artha-pada-akṣarāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviṣpaṣṭa (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक) + pada (प्रातिपदिक) + akṣara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa chain describing ‘giraḥ’: ‘with clearly distinct meanings, words, and syllables’; Feminine (स्त्रीलिङ्ग) agreeing with giraḥ, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)