Shloka 11
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
क्वचिद्रविकरामर्शज्वलदर्केपलाग्निभिः / द्रवद्धिमाशिलाजातुजलशान्तदवानलम्
Transliteration
kvacidravikarāmarśajvaladarkepalāgnibhiḥ / dravaddhimāśilājātujalaśāntadavānalam
Translation
Mancherorts entflammte durch die Berührung der Sonnenstrahlen das Feuer der Arka-Blätter; doch der Waldbrand wurde durch Wasser besänftigt, das aus schmelzenden Eisschroffen hervorging.
Word by Word
क्वचित्in some places
क्वचित्:
देश/कालाधिकरण (Adverbial locative)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय, देश/कालवाचक (adverb) — ‘somewhere/sometimes’
रवि-कर-आमर्श-ज्वलत्-अर्क-एपल-अग्निभिःby fires kindled by the touch of sunrays
रवि-कर-आमर्श-ज्वलत्-अर्क-एपल-अग्निभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक) + आमर्श (प्रातिपदिक) + ज्वलत् (√ज्वल्, कृदन्त) + अर्क (प्रातिपदिक) + एपल (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष: रविकराणाम आमर्शेण ज्वलन्तः अर्क-एपल-अग्नयः — ‘fires blazing due to the touch of sunrays (with arka/epala fuel)’; तृतीया बहुवचन instrumental
द्रवत्-हिम-आशिला-जातु-जल-शान्त-दव-अनलम्with forest-fire quenched by water from melting snow etc.
द्रवत्-हिम-आशिला-जातु-जल-शान्त-दव-अनलम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootद्रवत् (√द्रु/द्रव्, कृदन्त) + हिम (प्रातिपदिक) + आशिला (प्रातिपदिक) + जातु (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + शान्त (√शम्, कृदन्त) + दव (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: द्रवत्-हिम-आशिला-जातु-जलैः शान्तः दव-अनलः यस्मिन् तत् — ‘where the forest-fire is quenched by water from melting snow/rock/resin’; शान्त = क्त-प्रत्ययान्त (past participle)