Previous Verse

Shloka 23

Brahmaṇa-parīkṣā

Examination/Doctrine of the Pitṛs in Śrāddha Context

सूत उवाच एवं बृहस्पतिः पूर्वं पृष्टः पुत्रेण धीमता / प्रोवाच पितृसर्गं तु यश्चैव समुदाहृत

sūta uvāca evaṃ bṛhaspatiḥ pūrvaṃ pṛṣṭaḥ putreṇa dhīmatā / provāca pitṛsargaṃ tu yaścaiva samudāhṛta

Sūta sprach: So erklärte einst Bṛhaspati, von seinem verständigen Sohn befragt, die Entstehung der Pitṛ, wie sie zuvor erwähnt worden war.

sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Manner)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)
bṛhaspatiḥBṛhaspati
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
pūrvampreviously
pūrvam:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb: formerly/before)
pṛṣṭaḥhaving been asked
pṛṣṭaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicative qualifier)
TypeVerb
Root√prach (धातु) → pṛṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; passive past participle
putreṇaby (his) son
putreṇa:
Karaṇa (करण/Agent in passive)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
dhīmatāwise/intelligent
dhīmatā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; putreṇa इत्यस्य विशेषणम्
provācadeclared/told
provāca:
Kriyā (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
pitṛ-sargamthe origin/creation of the Pitṛs
pitṛ-sargam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpitṛ + sarga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पितॄणां सर्गः = creation/lineage of the Pitṛs); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
tubut/indeed
tu:
Prayojaka-nipāta (निपात/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (contrastive/emphatic particle)
yaḥwhich/that (who)
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात
evaindeed
eva:
Prayojaka-nipāta (निपात/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात
samudāhṛtaḥwas mentioned/expounded
samudāhṛtaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicative qualifier)
TypeVerb
Rootsam-ud-√hṛ (धातु) → samudāhṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; passive past participle ("has been stated/mentioned")