Shloka 72
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
तीर्थादीनां फलं प्राप्य दानादीनां च सर्वशः / मोक्षोपायं लभेच्छ्रेष्ठं स्वर्गोपायं न संशयः / इह चापि परा पुष्ठिस्तस्मात्कुर्वीत नित्यशः
Transliteration
tīrthādīnāṃ phalaṃ prāpya dānādīnāṃ ca sarvaśaḥ / mokṣopāyaṃ labhecchreṣṭhaṃ svargopāyaṃ na saṃśayaḥ / iha cāpi parā puṣṭhistasmātkurvīta nityaśaḥ
Translation
Er erlangt die Frucht der Pilgerfahrten zu den Tīrthas und in jeder Hinsicht die Frucht von Gaben und anderen Verdiensten. Er gewinnt das höchste Mittel zur Befreiung und ohne Zweifel auch den Weg zum Himmel. Auch hier in dieser Welt erwächst ihm erhabene Fülle; darum soll man es täglich tun.
Word by Word
तीर्थ-आदीनाम्of pilgrimages etc.
तीर्थ-आदीनाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘आदि’समास (etc.)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having obtained’
दान-आदीनाम्of gifts/charity etc.
दान-आदीनाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘etc.’ sense
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सर्वशःin every way
सर्वशः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (in every way/altogether)
मोक्ष-उपायम्means to liberation
मोक्ष-उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
श्रेष्ठम्excellent
श्रेष्ठम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘उपायम्’)
स्वर्ग-उपायम्means to heaven
स्वर्ग-उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक) + उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नno / not
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण/देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here/in this world)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक-अव्यय (also/even)
पराsupreme
परा:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
पुष्टिःnourishment/prosperity
पुष्टिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इत्यव्ययीभाव (ablatival adverb: ‘therefore/from that’)
कुर्वीतshould do
कुर्वीत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
नित्यशःalways
नित्यशः:
Adhikarana (अधिकरण/काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशस् (अव्यय)
Formकाल/प्रकारवाचक-अव्यय (constantly/regularly)