Shloka 43
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
तस्मात्परिवृतैर्दद्यात्तिलैश्चान्नं विकीर्य च / राक्षसानां तिलाः प्रोक्ताः शुनां परिवृतास्तथा
Transliteration
tasmātparivṛtairdadyāttilaiścānnaṃ vikīrya ca / rākṣasānāṃ tilāḥ proktāḥ śunāṃ parivṛtāstathā
Translation
Darum soll man (die Gabe) umgrenzt darbringen und Sesam über die Speise streuen; Sesam heißt es, sei für die Rākṣasas, und das Umgrenzte ebenso für die Hunde.
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे ‘therefore’
परिवृतैःwith (things/people) surrounding/encircling
परिवृतैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootपरि-वृत (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; साधन/करणभावे
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
तिलैःwith sesame seeds
तिलैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
विकीर्यhaving scattered
विकीर्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootवि-कीर् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययीभाव-रूप कृदन्त (gerund/ल्यप्), ‘having scattered’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
राक्षसानाम्of the rākṣasas
राक्षसानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
तिलाःsesame seeds
तिलाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
प्रोक्ताःare said/declared
प्रोक्ताः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) बहुवचन, पुंलिङ्ग, प्रथमा; कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate) ‘are said’
शुनाम्of dogs
शुनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
परिवृताःsurrounded/encircled
परिवृताः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपरि-वृत (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘तिलाः’ इत्यस्य विशेषण
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘so/likewise’