Shloka 66
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
सत्यासत्यं च यद्दृष्टं सद सच्च महात्मभिः / सर्वज्ञानानि सृष्टानि मोक्षादीनिमहात्मभिः
Transliteration
satyāsatyaṃ ca yaddṛṣṭaṃ sada sacca mahātmabhiḥ / sarvajñānāni sṛṣṭāni mokṣādīnimahātmabhiḥ
Translation
Was die Mahātmā als wahr und unwahr, als Sein und Nichtsein geschaut haben — eben diese Mahātmā haben alle Erkenntnisse geschaffen, samt der Lehre von Mokṣa und anderem.
Word by Word
सत्य-असत्यम्truth and untruth
सत्य-असत्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + असत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः द्वन्द्वः (true and untrue)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यत्whatever (that which)
यत्:
कर्ता/विषय (Subject/topic)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
सत्the existent, the real
सत्:
कर्म/विषय (Object/topic)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘being/existent’
सत्the real (again, emphatic)
सत्:
कर्म/विषय (Object/topic)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
महात्मभिःby the great-souled ones
महात्मभिः:
करण/कर्तृसाधन (Agentive instrumental/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
सर्व-ज्ञानानिall knowledges
सर्व-ज्ञानानि:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + ज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः कर्मधारयः (सर्वाणि ज्ञानानि)
सृष्टानिcreated
सृष्टानि:
विशेषण/विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसृज् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मोक्ष-आदीनि(things) beginning with liberation
मोक्ष-आदीनि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (मोक्षः आदिः येषां = beginning with liberation)
महात्मभिःby the great-souled ones
महात्मभिः:
करण/कर्तृसाधन (Agentive instrumental/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन