Shloka 49
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
दृश्यते पर्वसु च्छाया यत्र नित्यं दिवौकसाम् / पृथिव्यामक्षयं दत्तं विरजा यत्र पादपः
Transliteration
dṛśyate parvasu cchāyā yatra nityaṃ divaukasām / pṛthivyāmakṣayaṃ dattaṃ virajā yatra pādapaḥ
Translation
Dort sieht man an den Parva-Tagen stets den Schatten der Himmelsbewohner; dort wird die auf Erden gegebene Gabe unvergänglich, und dort steht der Baum namens Virajā.
Word by Word
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; passive/ātmanepada usage: is seen/appears
पर्वसुon festival days/occasions
पर्वसु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन; locative plural
च्छायाshadow
च्छाया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/स्थानवाचक (relative locative adverb: where)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial use)
दिवौकसाम्of the gods (heaven-dwellers)
दिवौकसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदिवौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; genitive plural; compound: दिवि + ओकस् (heaven-dweller)
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative singular
अक्षयम्inexhaustible
अक्षयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective agreeing with दत्तम्
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; given (as a gift)
विरजाstainless, pure
विरजा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविरजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; adjective (dustless/pure) qualifying (छाया/पृथिवी/पादपः contextually)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/स्थानवाचक (where)
पादपःtree
पादपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular