Shloka 118
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
दिवश्च्युता महाभागा ह्यन्तरिक्षे विराजते / गङ्गा त्रिपथगा देवी विष्णुपादाच्च्युता सती
Transliteration
divaścyutā mahābhāgā hyantarikṣe virājate / gaṅgā tripathagā devī viṣṇupādāccyutā satī
Translation
Die hochbegnadete Gaṅgā, vom Himmel herabgestiegen, erstrahlt im Luftraum. Als dreifach strömende Göttin ist sie die Reine, aus Viṣṇus Fuß hervorgegangen.
Word by Word
divaḥof heaven
divaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
cyutāfallen/descended
cyutā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcyuta (कृदन्त; √cyu धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
mahābhāgāmost fortunate
mahābhāgā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + bhāga (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् भागः यस्याः)
hiindeed
hi:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/हेतु-प्रदर्शक)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
antarikṣein the mid-sky/atmosphere
antarikṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantarikṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
virājateshines/is resplendent
virājate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√rāj (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
gaṅgāGanga
gaṅgā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṅgā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tripathagāgoing in three paths
tripathagā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri + patha + gā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (त्रयः पन्थानः यस्याः/या गच्छति)
devīgoddess
devī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
viṣṇupādātfrom Vishnu's foot
viṣṇupādāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootviṣṇu + pāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (विष्णोः पादः)
cyutādescended
cyutā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcyuta (कृदन्त; √cyu धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
satībeing; virtuous
satī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsatī (कृदन्त; √as धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ/शतृ-प्रत्यय)