Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle

श्रीमान्व्यासो महायोगी योगस्तस्मिन्द्विजोत्तमाः / व्यासादरण्यां संभूतो विधूम इव पावकः

śrīmānvyāso mahāyogī yogastasmindvijottamāḥ / vyāsādaraṇyāṃ saṃbhūto vidhūma iva pāvakaḥ

Der erhabene Vyāsa, ein großer Yogin—o ihr Besten der Zweimalgeborenen—trug das Yoga in sich gegründet. Aus Vyāsa entstand er im Wald wie ein rauchloses Feuer.

śrīmānglorious, illustrious
śrīmān:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootśrīmat (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Prathamā vibhakti (Nominative/1st), Ekavacana (Singular); viśeṣaṇa (adjective)
vyāsaḥVyāsa
vyāsaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; saṃjñā (proper noun)
mahāyogīgreat yogin
mahāyogī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmahā + yogin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; karmadhāraya-samāsa (great + yogin)
yogaḥyoga
yogaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; vākya-viṣaya (topic/subject)
tasminin that (context/subject)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/napuṃsaka (contextual), Saptamī vibhakti (Locative/7th), Ekavacana; sarvanāma (pronoun)
dvija-uttamāḥO best of the twice-born
dvija-uttamāḥ:
Sambodhana/Addressed audience (सम्बोधनार्थ/implicit)
TypeNoun
Rootdvija + uttama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Bahuvacana (Plural); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa sense (best among dvijas)
vyāsātfrom Vyāsa
vyāsāt:
Apādāna (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Pañcamī vibhakti (Ablative/5th), Ekavacana
araṇyāmin the forest
araṇyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootaraṇyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (Feminine), Saptamī vibhakti, Ekavacana
saṃbhūtaḥarisen, born
saṃbhūtaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootsam + √bhū (धातु) + kta (कृत्)
FormKta-pratyaya (past passive participle), Puṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; meaning: 'arisen/produced'
vidhūmaḥsmokeless
vidhūmaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvi + dhūma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; nañ-artha (smokeless)
ivalike, as
iva:
Upamāna-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (particle of comparison)
pāvakaḥfire
pāvakaḥ:
Upamāna (उपमान/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootpāvaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana