Shloka 60
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
त्रायध्वमित्युवाचार्ता पतती चाप्यवाक्शिराः / तैरुका सा तु मा भैषी रित्यतो ऽधिष्ठिताभवत्
Transliteration
trāyadhvamityuvācārtā patatī cāpyavākśirāḥ / tairukā sā tu mā bhaiṣī rityato 'dhiṣṭhitābhavat
Translation
Im Sturz, kopfüber und voller Angst, rief sie: „Rettet mich!“ Da sprachen sie: „Fürchte dich nicht“, und so wurde sie gehalten.
Word by Word
त्रायध्वम्protect (you all)!
त्रायध्वम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्रा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
इतिthus
इति:
Sambandha (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइत्यादि-निपात (quotative particle)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
आर्ताdistressed
आर्ता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआर्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सा)
पततीfalling
पतती:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतती (शतृ-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमान कृदन्तः
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चय-निपात (also/even)
अवाक्-शिराःwith head downward
अवाक्-शिराः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअवाक् (अव्यय/प्रातिपदिक) + शिरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्या शिरः अवाक् = 'whose head is downward')
तैःby them (the Pitṛs)
तैः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
उक्ताaddressed/told
उक्ता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (spoken/addressed)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-निपात (but/indeed)
माdo not
मा:
Sambandha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (prohibitive particle used with imperative/optative)
भैषीःfear
भैषीः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभी (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
इतिthus
इति:
Sambandha (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात
अतःtherefore
अतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतु/निष्कर्ष-अव्यय (therefore/from that)
अधिष्ठिताsupported/placed
अधिष्ठिता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधि-स्था (धातु) → अधिष्ठित (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (supported/placed)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्