Shloka 108
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
तेभ्यः श्राद्धानि सत्कृत्य देवाः कुर्वन्ति यत्नतः / भक्त्या प्राञ्जलयः सर्वेसेंद्रास्तद्गतमानसाः
Transliteration
tebhyaḥ śrāddhāni satkṛtya devāḥ kurvanti yatnataḥ / bhaktyā prāñjalayaḥ sarveseṃdrāstadgatamānasāḥ
Translation
Für sie vollziehen selbst die Götter die Śrāddha-Riten ehrerbietig und mit allem Eifer. Alle Götter samt Indra falten in Hingabe die Hände und richten ihren Geist auf sie.
Word by Word
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), बहुवचन
श्राद्धानिśrāddha rites/offerings
श्राद्धानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
सत्कृत्यhaving duly honored
सत्कृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसत् + कृ (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive): 'having honored properly'
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
कुर्वन्तिthey do, perform
कुर्वन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
यत्नतःwith effort, diligently
यत्नतः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्नतस् (अव्यय; यत्न + तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'with effort')
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
प्राञ्जलयःwith joined palms
प्राञ्जलयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (देवाः)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (देवाः)
इन्द्राः(with) Indra(s), including Indra
इन्द्राः:
Karta (कर्ता—देवाः इत्यस्य अपि विशेष्य)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'स-इन्द्राः' इति समासार्थे बहुवचन (with Indra/including Indra)
तद्गतमानसाःwith minds fixed on that (rite/goal)
तद्गतमानसाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद्गतमानस (प्रातिपदिक: तद् + गत + मानस)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि-समास: 'येषां मनः तस्मिन् गतम्' (whose minds are fixed on that)