Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)

त्वष्टा चैव वरत्री च शण्डामकारै च तावुभौ / तेजसादित्यसंकाशा ब्रह्मकल्पाः प्रभावतः

tvaṣṭā caiva varatrī ca śaṇḍāmakārai ca tāvubhau / tejasādityasaṃkāśā brahmakalpāḥ prabhāvataḥ

Tvaṣṭā und Varatrī sowie Śaṇḍāmākāra: beide leuchteten wie die Sonne und waren an Wirkkraft einem Brahmā-Kalpa gleich.

त्वष्टाTvaṣṭā
त्वष्टा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ऋ-प्रातिपदिक (tvaṣṭṛ)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction/particle)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
वरत्रीVaratrī
वरत्री:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवरत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
शण्डामकारैwith Śaṇḍa and Amakāra
शण्डामकारै:
Sahakari/Karana (सहकारी/करण)
TypeNoun
Rootशण्डामकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; द्वन्द्व-समासः (शण्ड + अमकार)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; सर्वनाम
उभौboth
उभौ:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; विशेषण (qualifier of तौ)
तेजसाby radiance
तेजसा:
Karana (करण/means)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
आदित्यसंकाशाःresembling the sun
आदित्यसंकाशाः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootआदित्य-संकाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपमान-निर्देश (आदित्यस्य संकाशाः = sun-like)
ब्रह्मकल्पाःlike Brahmā
ब्रह्मकल्पाः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootब्रह्म-कल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उपमान-तत्पुरुष (ब्रह्मणः कल्पाः = like Brahmā)
प्रभावतःdue to (their) power
प्रभावतः:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणे (ablative of cause)