Shloka 71
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
युगादिनिधनाश्चापि स्थापयन्तु इति द्विजाः / ततो ऽब्रवील्लोकगुरुः परमित्यभिधार यन्
Transliteration
yugādinidhanāścāpi sthāpayantu iti dvijāḥ / tato 'bravīllokaguruḥ paramityabhidhāra yan
Translation
Die Dvijas sprachen: „Mögen sie auch Anfang und Ende der Yugas festsetzen.“ Da sprach der Weltenlehrer: „Haltet dies für den höchsten Beschluss.“
Word by Word
युगादिनिधनाःhaving the beginning and end of an age
युगादिनिधनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुग + आदि + निधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष: युगस्य आदिः च निधनं च येषाम् (having beginning and end of an age)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक अव्यय (also/even)
स्थापयन्तुlet (them) establish
स्थापयन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; causative sense in context ‘let them establish’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिबोधक अव्यय (quotative)
द्विजाःthe twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ततःthen
ततः:
Desha-Kala (देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘then/from there’
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
लोकगुरुःthe teacher of the world
लोकगुरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: लोकस्य गुरुः (teacher of the world)
परम्the supreme (state/word)
परम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
इतिas/thus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक अव्यय (quotative)
अभिधारयन्uttering/declaring
अभिधारयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअभि+धृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन