Brahma Purana — Brahmatirtha, Rudratirtha, and Sauryatirtha: The Sanctification of Brahma’s Severed Fifth Head, Shloka 14
Devanagari script
अच्छेदे जगतां नाशश् छेदे दोषश् च तादृशः एवं विमृश्य सोमेशो दधार कशिरस् तदा //
Translation
Vers (113.14) schließt: Wer Dharma aufrichtig bewahrt, erlangt Gedeihen und Befreiung.
Word by Word
acchedein not cutting (it)
acchede:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roota + cheda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; नञ्-समास-प्रायः (negated form) ‘अच्छेदे’ = in non-cutting
jagatāmof the worlds
jagatām:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
nāśaḥdestruction
nāśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
chedein cutting (it)
chede:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootcheda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
doṣaḥfault/sin
doṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
tādṛśaḥsuch/that kind of
tādṛśaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottādṛśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (thus)
vimṛśyahaving reflected
vimṛśya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootvi + √mṛś (मृश्) (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having considered/reflected’
someśaḥSomeśa (Śiva)
someśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsoma + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सोमस्य ईशः’ (Lord of Soma; Śiva)
dadhārabore/held
dadhāra:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dhṛ (धृ) (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ka-śiraḥthat head (reading uncertain)
ka-śiraḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootka (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + śiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पाठ-समस्या: ‘kaśiras’ सम्भवतः ‘tat-śiraḥ/ brahma-śiraḥ’ इत्यर्थे; कर्मधारय-प्रायः ‘कं शिरः’ (that head)
tadāthen/at that time
tadā:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
Speaker
Narrator voice; deliberation attributed to Someśa