Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Tritiya Skandha, Shloka 37

Varāha-avatāra: The Boar Incarnation Lifts the Earth and Slays Hiraṇyākṣa

दीक्षानुजन्मोपसद: शिरोधरं त्वं प्रायणीयोदयनीयदंष्ट्र: । जिह्वा प्रवर्ग्यस्तव शीर्षकं क्रतो: सत्यावसथ्यं चितयोऽसवो हि ते ॥ ३७ ॥

dīkṣānujanmopasadaḥ śirodharaṁ tvaṁ prāyaṇīyodayanīya-daṁṣṭraḥ jihvā pravargyas tava śīrṣakaṁ kratoḥ satyāvasathyaṁ citayo ’savo hi te

Ferner, o Herr, ist Dein wiederholtes Erscheinen die Quelle von dīkṣā und upasad; Dein Hals ist die Stütze des Hauptes. Deine Hauer sind prāyaṇīya und udayanīya — Frucht der Einweihung und ihr Abschluss. Deine Zunge ist pravargya; Dein Haupt ist der Gipfel des kratu; satyāvasathya sind Deine Altäre; und Deine Lebenskräfte sind die Scheiterhaufen, die Gesamtheit aller Opferfeuer.

dīkṣā-anujanma-upasadaḥdīkṣā, anujanma, and upasad rites
dīkṣā-anujanma-upasadaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdīkṣā + anu-janman + upasad (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; द्वन्द्व-समासः (dīkṣā ca anujanma ca upasadaś ca)
śirodharamhead-support (headpiece)
śirodharam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiras + dhara (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; तत्पुरुषः (śirasaḥ dhāraṇam)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Prathamā, Ekavacana
prāyaṇīya-udayanīya-daṁṣṭraḥ(your) tusks are the prāyaṇīya and udayanīya rites
prāyaṇīya-udayanīya-daṁṣṭraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprāyaṇīya + udayanīya + daṁṣṭra (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana; तत्पुरुषः (prāyaṇīya-udayanīyayoḥ daṁṣṭrā)
jihvātongue
jihvā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjihvā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
pravargyaḥthe pravargya rite
pravargyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpravargya (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Ṣaṣṭhī, Ekavacana
śīrṣakamhead (top)
śīrṣakam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśīrṣaka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana
kratoḥof the sacrifice
kratoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkratu (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
satya-avasathyamthe satyāvasathya rite
satya-avasathyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsatya + avasathya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; तत्पुरुषः (satyaṃ avasathyaṃ) / karmadhāraya nuance
citayaḥaltar constructions (citīs)
citayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootciti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana
asavaḥvital airs
asavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasu (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Bahuvacana
hiindeed
hi:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle (emphasis/for)
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Ṣaṣṭhī, Ekavacana
L
Lord Varaha

FAQs

This verse portrays Lord Varaha as yajna personified—His limbs correspond to major sacrificial rites—teaching that sacrifice ultimately rests in the Supreme Lord.

In the Varaha narrative, the sages glorify Him as the source and goal of Vedic sacrifice, showing that ritual gains its sanctity and power because it is connected to the Lord.

Offer one’s work, speech, and daily duties as devotion to the Lord—keeping the purpose (pleasing Bhagavan) central rather than mere external form.