Shloka 2
The Six Dvīpas Beyond Jambūdvīpa and the Cosmic Boundary of Lokāloka
जम्बूद्वीपोऽयं यावत्प्रमाणविस्तारस्तावता क्षारोदधिना परिवेष्टितो यथा मेरुर्जम्ब्वाख्येन लवणोदधिरपि ततो द्विगुणविशालेन प्लक्षाख्येन परिक्षिप्तो यथा परिखा बाह्योपवनेन । प्लक्षो जम्बूप्रमाणो द्वीपाख्याकरो हिरण्मय उत्थितो यत्राग्निरुपास्ते सप्तजिह्वस्तस्याधिपति: प्रियव्रतात्मज इध्मजिह्व: स्वं द्वीपं सप्तवर्षाणि विभज्य सप्तवर्षनामभ्य आत्मजेभ्य आकलय्य स्वयमात्मयोगेनोपरराम ॥ २ ॥
jambūdvīpo ’yaṁ yāvat-pramāṇa-vistāras tāvatā kṣārodadhinā pariveṣṭito yathā merur jambv-ākhyena lavaṇodadhir api tato dvi-guṇa-viśālena plakṣākhyena parikṣipto yathā parikhā bāhyopavanena; plakṣo jambū-pramāṇo dvīpākhyākaro hiraṇmaya utthito yatrāgnir upāste sapta-jihvas tasyādhipatiḥ priyavratātmaja idhmajihvaḥ svaṁ dvīpaṁ sapta-varṣāṇi vibhajya sapta-varṣa-nāmabhya ātmajebhya ākalayya svayam ātma-yogenopararāma.
Jambūdvīpa ist von einem Ozean salzigen Wassers (kṣāra-udadhi) umgeben, dessen Breite der Ausdehnung Jambūdvīpas entspricht. Dieser Salzozean wird wiederum von Plakṣadvīpa umschlossen, das doppelt so breit ist—wie ein Burggraben, der außen von einem gartenähnlichen Wald umgeben wird. Plakṣadvīpa ist Jambūdvīpa an Maß gleich; dort erhebt sich ein Plakṣa-Baum, golden schimmernd, und an seiner Wurzel wird ein Feuer mit sieben Zungen verehrt. Herrscher dieser Insel war Idhmajihva, ein Sohn des Mahārāja Priyavrata. Er teilte seine Insel in sieben Varṣas, benannte sie nach seinen sieben Söhnen, wies ihnen ihre Anteile zu und zog sich dann durch innere Yoga-Übung zurück, um sich dem hingebungsvollen Dienst am Herrn zu widmen.
FAQs
In Canto 5, Chapter 20, the Bhagavatam explains that Jambūdvīpa is surrounded by a salt ocean of equal breadth, and beyond it lies Plakṣa-dvīpa, which is twice as expansive and golden in appearance.
The verse identifies the fire-god as “Saptajihva,” meaning “seven-tongued,” describing Agni’s seven flames/tongues as he is worshiped on Plakṣa-dvīpa.
After responsibly delegating duties, Idhmajihva withdraws through ātma-yoga, teaching that leadership should culminate in detachment and inner spiritual practice rather than lifelong attachment to power.