Adhyaya 3

Verse 1

श्री शुक उवाच एवमेतन्निगदितं पृष्टवान् यद्भवान् मम । नृणां यन्म्रियमाणानां मनुष्येषु मनीषिणाम् ॥ १ ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī sprach: O Mahārāja Parīkṣit, so wie du mich nach der Pflicht des weisen Menschen am Tor des Todes gefragt hast, so habe ich dir geantwortet.

Verse 2

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Wer wünscht, in die unpersönliche Brahmajyoti-Ausstrahlung einzugehen, sollte den Meister der Veden verehren; wer nach Sinnenbefriedigung strebt, sollte den Himmelskönig Indra verehren; und wer gute Nachkommenschaft wünscht, sollte die großen Vorväter, die Prajāpatis, verehren.

Verse 3

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Wer gutes Schicksal wünscht, sollte Durgādevī, die Aufseherin der materiellen Welt, verehren. Wer sehr mächtig sein möchte, sollte das Feuer verehren, und wer nur nach Geld strebt, sollte die Vasus verehren. Wer ein großer Held sein will, sollte die Rudra-Inkarnationen von Lord Śiva verehren.

Verse 4

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Wer einen großen Vorrat an Getreide wünscht, sollte Aditi verehren. Wer die himmlischen Planeten erreichen möchte, sollte die Söhne der Aditi verehren. Wer ein weltliches Königreich wünscht, sollte Viśvadeva verehren, und wer bei der breiten Masse beliebt sein möchte, sollte den Halbgott Sādhya verehren.

Verse 5

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Wer ein langes Leben wünscht, sollte die als Aśvinī-kumāras bekannten Halbgötter verehren, und wer einen kräftigen Körper wünscht, sollte die Erde verehren. Wer Stabilität in seinem Posten wünscht, sollte den Horizont und die Erde gemeinsam verehren.

Verse 6

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Wer schön sein möchte, sollte die schönen Bewohner des Gandharva-Planeten verehren, und wer eine gute Ehefrau wünscht, sollte die Apsarās und Urvaśī verehren. Wer Herrschaft über andere wünscht, sollte Lord Brahmā, das Oberhaupt des Universums, verehren.

Verse 7

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Wer den Glanz des Brahma begehrt, soll den Herrn der Veden verehren; wer Sinnenlust begehrt, Indra; wer Nachkommenschaft begehrt, die Prajāpatis. Wer Glück und Gedeihen sucht, verehre die Göttin Māyā (Durgā); wer Macht sucht, Agni; wer Reichtum sucht, die Vasus; wer Heldentum sucht, die Rudras. Wer Vorrat an Korn begehrt, verehre Aditi; wer die Himmel begehrt, die Söhne Aditis; wer ein Königreich begehrt, die Viśvadevas; wer die Gunst des Volkes begehrt, die Sādhyas. Wer langes Leben begehrt, verehre die Aśvinī-kumāras; wer einen kräftigen Leib begehrt, die Erde; wer Standfestigkeit im Amt begehrt, Himmel und Erde. Wer Schönheit begehrt, verehre die Gandharvas; wer eine gute Gattin begehrt, die Apsarā Urvaśī; wer Herrschaft begehrt, Brahmā, den Parameṣṭhī. Wer Ruhm begehrt, vollziehe Yajña für den Bhagavān; wer Schatz und Kasse begehrt, verehre Pracetas (Varuṇa); wer Wissen begehrt, Girīśa Śiva; und für eheliches Glück verehre die keusche Umā Satī.

Verse 8

धर्मार्थ उत्तमश्लोकं तन्तु: तन्वन् पितृन् यजेत् । रक्षाकाम: पुण्यजनानोजस्कामो मरुद्गणान् ॥ ८ ॥

Für Dharma und das höchste Heil verehre man den Uttamaśloka Bhagavān; und zum Schutz der Linie und zum Gedeihen der Dynastie verehre man die Ahnen. Wer Schutz begehrt, verehre die Puṇyajanas; wer Kraft und Ojas begehrt, verehre die Scharen der Maruts.

Verse 9

राज्यकामो मनून् देवान् निऋर्तिं त्वभिचरन् यजेत् । कामकामो यजेत् सोममकाम: पुरुषं परम् ॥ ९ ॥

Wer Herrschaft über ein Reich begehrt, verehre die Manus; wer den Feind durch Abhicāra-Riten bezwingen will, verehre Nirṛti. Wer Sinnenlust begehrt, verehre Soma; wer aber nichts Materielles begehrt, verehre den höchsten Purusha, den Bhagavān.

Verse 10

अकाम: सर्वकामो वा मोक्षकाम उदारधी: । तीव्रेण भक्तियोगेन यजेत पुरुषं परम् ॥ १० ॥

Ob ohne Wünsche, voller Wünsche oder nach Befreiung verlangend: Der großherzige Mensch soll durch intensiven Bhakti-Yoga den höchsten Purusha, den Bhagavān, verehren.

Verse 11

एतावानेव यजतामिह नि:श्रेयसोदय: । भगवत्यचलो भावो यद् भागवतसंगत: ॥ ११ ॥

Dies allein ist das Aufgehen des höchsten Heils für die Verehrenden: dass durch die Gemeinschaft mit einem Bhāgavata, einem reinen Geweihten, eine spontane und unerschütterliche Liebe zum Bhagavān erwacht.

Verse 12

ज्ञानं यदाप्रतिनिवृत्तगुणोर्मिचक्र - मात्मप्रसाद उत यत्र गुणेष्वसङ्ग: । कैवल्यसम्मतपथस्त्वथ भक्तियोग: को निर्वृतो हरिकथासु रतिं न कुर्यात् ॥ १२ ॥

Transzendentales Wissen in Beziehung zu Hari bringt die Wellen und Wirbel der materiellen Guṇas völlig zum Stillstand. Weil es ohne Anhaftung an die Guṇas ist, erfreut es das Selbst und wird selbst auf dem Pfad des Kaivalya anerkannt; wer würde da keine Neigung zu Harikathā entwickeln?

Verse 13

शौनक उवाच इत्यभिव्याहृतं राजा निशम्य भरतर्षभ: । किमन्यत्पृष्टवान् भूयो वैयासकिमृषिं कविम् ॥ १३ ॥

Śaunaka sprach: Nachdem der König Parīkṣit, der Beste der Bhāratas, all dies vernommen hatte, was fragte er erneut den dichterischen Weisen Śukadeva Gosvāmī, den Sohn Vyāsas?

Verse 14

एतच्छुश्रूषतां विद्वन् सूत नोऽर्हसि भाषितुम् । कथा हरिकथोदर्का: सतां स्यु: सदसि ध्रुवम् ॥ १४ ॥

O gelehrter Sūta, bitte fahre fort zu sprechen, denn wir sind begierig zu hören. Themen, die zur Harikathā hinführen, sollen gewiss in der Versammlung der Heiligen und Bhaktas erörtert werden.

Verse 15

स वै भागवतो राजा पाण्डवेयो महारथ: । बालक्रीडनकै: क्रीडन् कृष्णक्रीडां य आददे ॥ १५ ॥

Mahārāja Parīkṣit, der Enkel der Pāṇḍavas und ein großer Wagenkämpfer, war ein wahrer Bhāgavata. Schon als Kind verehrte er Śrī Kṛṣṇa, selbst wenn er mit Puppen spielte, indem er die Verehrung der Familiengottheit nachahmte.

Verse 16

वैयासकिश्च भगवान् वासुदेवपरायण: । उरुगायगुणोदारा: सतां स्युर्हि समागमे ॥ १६ ॥

Śukadeva Gosvāmī, der Sohn Vyāsas, war erfüllt von transzendentalem Wissen und ein großer Bhakta, ganz auf Vāsudeva ausgerichtet. Daher gab es in der Gemeinschaft der Heiligen gewiss Gespräche über die erhabenen Eigenschaften Śrī Kṛṣṇas, des Urugāya, den die Weisen preisen.

Verse 17

आयुर्हरति वै पुंसामुद्यन्नस्तं च यन्नसौ । तस्यर्ते यत्क्षणो नीत उत्तमश्लोकवार्तया ॥ १७ ॥

Mit Aufgang und Untergang verkürzt die Sonne die Lebensspanne aller; außer dessen, der jeden Augenblick mit Gesprächen über die Herrlichkeiten des Herrn Uttamaśloka erfüllt.

Verse 18

तरव: किं न जीवन्ति भस्त्रा: किं न श्वसन्त्युत । न खादन्ति न मेहन्ति किं ग्रामे पशवोऽपरे ॥ १८ ॥

Leben die Bäume nicht? „Atmen“ die Blasebälge des Schmieds nicht? Und fressen die Tiere im Dorf nicht und entladen nicht ihren Samen?

Verse 19

श्वविड्‍वराहोष्ट्रखरै: संस्तुत: पुरुष: पशु: । न यत्कर्णपथोपेतो जातु नाम गदाग्रज: ॥ १९ ॥

Menschen wie Hunde, Schweine, Kamele und Esel preisen jenen Menschen, der in Wahrheit ein Tier ist, weil er niemals den Namen und die Līlā von Gada-graja, Śrī Kṛṣṇa, an sein Ohr gelangen lässt.

Verse 20

बिले बतोरुक्रमविक्रमान् ये न श‍ृण्वत: कर्णपुटे नरस्य । जिह्वासती दार्दुरिकेव सूत न चोपगायत्युरुगायगाथा: ॥ २० ॥

Wer die Botschaften von der Macht und den wunderbaren Taten Uru-kramas nicht mit den Ohren hört und die würdigen Lieder über Uru-gāya nicht laut singt, gilt als einer mit Ohren wie Schlangenlöchern und einer Zunge wie die eines Frosches.

Verse 21

भार: परं पट्टकिरीटजुष्ट - मप्युत्तमाङ्गं न नमेन्मुकुन्दम् । शावौ करौ नो कुरुते सपर्यां हरेर्लसत्काञ्चनकङ्कणौ वा ॥ २१ ॥

Der Kopf, selbst mit seidenem Turban und Krone geschmückt, ist nur eine Last, wenn er sich nicht vor Mukunda neigt; und die Hände, selbst mit glänzenden goldenen Armreifen, sind wie die eines Toten, wenn sie nicht im Dienst Haris stehen.

Verse 22

बर्हायिते ते नयने नराणां लिङ्गानि विष्णोर्न निरीक्षतो ये । पादौ नृणां तौ द्रुमजन्मभाजौ क्षेत्राणि नानुव्रजतो हरेर्यौ ॥ २२ ॥

Die Augen derer, die nicht die Zeichen Viṣṇus—seine Gestalten, seinen Namen, seine Eigenschaften und seine Līlā—schauen, sind wie Augen, die auf Pfauenfedern gedruckt sind; und die Beine derer, die nicht zu den heiligen Orten gehen, wo man Hari gedenkt, gelten wie Baumstämme.

Verse 23

जीवञ्छवो भागवताङ्‌घ्रिरेणुं न जातु मर्त्योऽभिलभेत यस्तु । श्रीविष्णुपद्या मनुजस्तुलस्या: श्वसञ्छवो यस्तु न वेद गन्धम् ॥ २३ ॥

Wer niemals den Staub von den Füßen eines reinen Gottgeweihten auf seinem Haupt empfangen hat, ist gewiss ein lebender Leichnam; und wer nie den Duft der Tulasī-Blätter an den Lotosfüßen Śrī Viṣṇus gekostet hat, ist ebenfalls ein Leichnam, auch wenn er atmet.

Verse 24

तदश्मसारं हृदयं बतेदं यद् गृह्यमाणैर्हरिनामधेयै: । न विक्रियेताथ यदा विकारो नेत्रे जलं गात्ररुहेषु हर्ष: ॥ २४ ॥

Gewiss ist jenes Herz wie mit Stahl gerahmt, wenn es sich trotz konzentrierten Chantens des heiligen Namens Haris nicht wandelt; wenn Ekstase aufkommt, füllen sich die Augen nicht mit Tränen und die Haare am Körper stellen sich nicht auf.

Verse 25

अथाभिधेह्यङ्ग मनोऽनुकूलं प्रभाषसे भागवतप्रधान: । यदाह वैयासकिरात्मविद्या- विशारदो नृपतिं साधु पृष्ट: ॥ २५ ॥

O Sūta Gosvāmī, deine Worte sind unserem Geist angenehm, denn du bist der führende Kenner des Bhāgavata. Darum erkläre es uns so, wie es der große Gottgeweihte Śukadeva Gosvāmī, kundig in transzendenter Erkenntnis, dem Mahārāja Parīkṣit sagte, als er recht gefragt wurde.