Next Verse

Shloka 1

Ūṣā-Haraṇa, Bāṇāsura’s Pride, and Aniruddha’s Capture

Prelude to Hari–Śaṅkara Conflict

श्रीराजोवाच बाणस्य तनयामूषामुपयेमे यदूत्तम: । तत्र युद्धमभूद् घोरं हरिशङ्करयोर्महत् । एतत् सर्वं महायोगिन् समाख्यातुं त्वमर्हसि ॥ १ ॥

śrī-rājovāca bāṇasya tanayām ūṣām upayeme yadūttamaḥ tatra yuddham abhūd ghoraṁ hari-śaṅkarayor mahat etat sarvaṁ mahā-yogin samākhyātuṁ tvam arhasi

König Parīkṣit sagte: Der Beste der Yadus heiratete Bāṇāsuras Tochter Ūṣā, und als Folge davon fand eine große, furchterregende Schlacht zwischen Lord Hari und Lord Śaṅkara statt. Bitte erkläre alles über diesen Vorfall, o mächtigster der Mystiker.

śrī-rājāthe revered king
śrī-rājā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + rājan (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्रीमान् राजा’ (honored king)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
bāṇasyaof Bāṇa
bāṇasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
tanayāmdaughter
tanayām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottanayā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
ūṣāmŪṣā
ūṣām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootūṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; apposition to ‘tanayām’
upayememarried
upayeme:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√yam (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; विवाहार्थे ‘to marry’
yadu-uttamaḥthe best of the Yadus
yadu-uttamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyadu (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘यदूनाम् उत्तमः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
yuddhambattle
yuddham:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
abhūtarose, happened
abhūt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
ghoramterrible
ghoram:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण of ‘yuddham’
hari-śaṅkarayoḥof Hari and Śaṅkara
hari-śaṅkarayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक) + śaṅkara (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास; षष्ठी (Genitive), द्विवचन (Dual)
mahatgreat
mahat:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण of ‘yuddham’
etatthis
etat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
sarvamall
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of ‘etat’
mahā-yoginO great yogin
mahā-yogin:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + yogin (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन
samākhyātumto tell, to narrate
samākhyātum:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootsam-ā-√khyā (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to narrate’
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
arhasiare able/ought
arhasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√arh (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
P
Parīkṣit
B
Bāṇa
Ū
Ūṣā
A
Aniruddha
H
Hari (Kṛṣṇa)
Ś
Śaṅkara (Śiva)
Ś
Śukadeva Gosvāmī

FAQs

This verse states that the best of the Yadus, Aniruddha, married Ūṣā, the daughter of Bāṇa, setting the stage for the ensuing events.

Parīkṣit highlights that a great and terrible battle occurred between Hari (Kṛṣṇa) and Śaṅkara (Śiva) and requests the expert narrator, Śukadeva, to explain the full account.

A sincere seeker asks qualified saints to explain divine pastimes carefully and completely, cultivating humble inquiry and attentive hearing (śravaṇam) as a path of bhakti.