Sutra 25

Devanagari script

प्रम्रियमाणे वा राजन्यमात्यः कुल्यकुमारमुख्यान्परस्परं मुख्येषु वा विक्रमयेत् ॥ कZ_०५.६.२५ ॥

Transliteration

pramriyamāṇe vā rājanyamātyaḥ kulyakumāra-mukhyān parasparaṃ mukhyeṣu vā vikramayet

Translation

Wenn der König im Sterben liegt, soll ein königlicher Minister die wichtigsten Seitenprinzen und führenden Adligen gegeneinander aufbringen oder sie mit anderen führenden Männern in Streit bringen, damit niemand einen einzigen Anspruch bündeln und festigen kann.

Word by Word

• प्रम्रियमाणे: when (he) is dying / in the event of impending death
• Type: Verb (participial)
• Root: मृ
• Form: प्र-√मृ (म्रियते) ; वर्तमानकाले कर्मणि शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्तः (प्रम्रियमाण) ; सप्तमी एकवचनम् (सप्तमी-सम्बन्धे/सप्तमी-absolute) ; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे प्रयोगः सन्दर्भानुसारः

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक अव्ययम्

• राजन्य: a royal (kṣatriya) person
• Type: Noun/Adjective
• Root: राजन्य
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (सन्दर्भे विशेषणरूपेण)

• अमात्यः: the minister
• Type: Noun
• Root: अमात्य
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्तृपदम्

• कुल्य: of good family / clan-related (nobly born)
• Type: Noun/Adjective
• Root: कुल्य
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; (कुमारमुख्यान् इत्यस्य विशेषणम्)

• कुमार: princes / young nobles
• Type: Noun
• Root: कुमार
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; (मुख्यान् इत्यस्य विशेष्यः)

• मुख्यान्: the leading/chief ones
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: मुख्य
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; कर्मपदम्

• परस्परम्: against one another / mutually
• Type: Adverb
• Root: परस्पर
• Form: अव्ययीभावप्रयोगः; क्रियाविशेषणम्

• मुख्येषु: among the chief persons
• Type: Noun/Adjective
• Root: मुख्य
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे सप्तमी बहुवचनम्; अधिकरणम्

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक अव्ययम्

• विक्रमयेत्: should set (them) against each other / should instigate
• Type: Verb
• Root: क्रम्
• Form: वि-√क्रम् (क्रमते/क्रमति) ; णिच् (प्रेरणार्थक) → विक्रमयति; विधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्

Entities Mentioned

• king
• royal minister (rājanyamātya)
• collateral princes (kulyakumāra)
• chief nobles/leaders (mukhyāḥ)

More Details

FAQs

What administrative tactic is advised during a king’s final illness?

Prevent any single claimant from consolidating power by actively balancing and pitting rival elite factions against each other.

Who is tasked with executing this tactic?

A rājanyamātya—an influential minister tied to the royal establishment.