Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 34

कोशमूलो हि दुर्गसंस्कारो दुर्गरक्षणं जनपदमित्रामित्रनिग्रहो देशान्तरितानामुत्साहनं दण्डबलव्यवहारश्च ॥ कZ_०८.१.३४ ॥

kośamūlo hi durgasaṃskāro durgarakṣaṇaṃ janapadamitrāmitranigraho deśāntaritānāmutsāhanaṃ daṇḍabalavyavahāraśca

Denn die Schatzkammer ist die Wurzel von: dem Bau und der Versorgung von Festungen, der Bewachung von Festungen, der Kontrolle des Umlands, der Zügelung von Freunden und Feinden, der Unterstützung der fern der Heimat Stationierten sowie dem praktischen Einsatz von Zwangsgewalt (Heer/Strafe).

कोश-मूलःhaving the treasury as the foundation / rooted in the treasury
कोश-मूलः:
TypeNoun (compound)
Rootकोश; मूल
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; समासः—कोशस्य मूलम् (आधारः)
हिindeed, for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपातः; हेतौ/निश्चये
दुर्ग-संस्कारःpreparation/fortification of the fort
दुर्ग-संस्कारः:
TypeNoun (compound)
Rootदुर्ग; संस्कार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; दुर्गस्य संस्कारः (निर्माण-परिष्कार-व्यवस्था)
दुर्ग-रक्षणम्protection/defence of the fort
दुर्ग-रक्षणम्:
TypeNoun (compound)
Rootदुर्ग; रक्षण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; दुर्गस्य रक्षणम्
जनपद-मित्र-अमित्र-निग्रहःcontrol/containment of the countryside, allies, and enemies
जनपद-मित्र-अमित्र-निग्रहः:
TypeNoun (compound)
Rootजनपद; मित्र; अमित्र; निग्रह
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; जनपदस्य मित्रस्य अमित्रस्य च निग्रहः (नियमन/दमन)
देश-अन्तरितानाम्of those who are in another region / far away
देश-अन्तरितानाम्:
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootदेश; अन्तरित
Formषष्ठी-बहुवचन; ‘देशेन अन्तरित’ = देशान्तरित (देशान्तर-गत/विप्रकृष्ट-देशस्थित) — तेषाम्
उत्साहनम्encouragement, stimulation
उत्साहनम्:
TypeNoun
Rootउत्साहन
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; भाववाचक
दण्ड-बल-व्यवहारःapplication/administration of punishment and military force
दण्ड-बल-व्यवहारः:
TypeNoun (compound)
Rootदण्ड; बल; व्यवहार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; दण्डस्य बलस्य च व्यवहारः (प्रयोग/प्रशासन)
and
:
TypeConjunction
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
K
kośa
D
durga
J
janapada
M
mitra
A
amitra
D
daṇḍa
B
bala

FAQs

A fiscal-military state logic: revenue capacity underwrites defense infrastructure, force projection, and political control.