Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 3

स सत्त्रिभिः शपथपूर्वमेकैकममात्यमुपजापयेत् अधार्मिको अयं राजा साधु धार्मिकमन्यमस्य तत्कुलीनमपरुद्धं कुल्यमेकप्रग्रहं सामन्तमाटविकमौपपादिकं वा प्रतिपादयामः सर्वेषामेतद् रोचते कथं वा तव इति ॥ कZ_०१.१०.०३ ॥

sa sattribhiḥ śapathapūrvam ekaikam amātyam upajāpayet: adhārmiko ayaṃ rājā; sādhu dhārmikam anyam asya tatkulīnam aparuddhaṃ kulyam ekapragrahaṃ sāmantam āṭavikam aupapādikaṃ vā pratipādayāmaḥ; sarveṣām etad rocate—kathaṃ vā tava? iti

Durch Sattri-Agenten soll er, nachdem zuvor ein Eid abgenommen wurde, jeden Minister einzeln im Geheimen ausforschen: «Dieser König ist unrechtmäßig. Lasst uns einen anderen—einen rechtschaffenen—einsetzen: jemanden aus seiner eigenen Linie, oder einen in Gewahrsam gehaltenen Verwandten, oder einen Seitenverwandten, oder einen Anspruchsteller mit nur einem Pfand, oder einen Grenzvasallen, oder einen Waldhäuptling, oder sogar einen adoptierten/eingeführten Ersatz. Allen gefällt das; wie steht es mit dir?»

सःhe (the king/agent in context)
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; प्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
सत्त्रिभिःby the sattri-agents (instigators/spies)
सत्त्रिभिः:
TypeNoun
Rootसत्त्रिन्
Formतृतीया-बहुवचन; पुंलिङ्ग
शपथपूर्वम्with an oath beforehand / after administering an oath
शपथपूर्वम्:
TypeAdjective/Adverbial (indeclinable use)
Rootशपथ + पूर्व
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (पूर्वं = beforehand)
एकैकम्each one (individually)
एकैकम्:
TypeAdjective
Rootएक + एक
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग; 'one by one' (वितर्क/वितरणार्थे)
अमात्यम्a minister/official
अमात्यम्:
TypeNoun
Rootअमात्य
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग
उपजापयेत्should induce/instigate (to defect) / should try to win over
उपजापयेत्:
TypeVerb
Rootउप-√जप् (जपँ) [causative]
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन; हेतुमत् (णिच्) प्रयोगः
अधार्मिकःunrighteous / irreligious
अधार्मिकः:
TypeAdjective
Rootअ-धार्मिक
Formप्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formप्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
राजाking
राजा:
TypeNoun
Rootराजन्
Formप्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
साधुwell! / good! / indeed
साधु:
TypeAvyaya (particle/adverb)
Rootसाधु
Formअव्यय; अनुमोदन/प्रशंसार्थे
धार्मिकम्a righteous (one) (i.e., a righteous king)
धार्मिकम्:
TypeAdjective (substantive use)
Rootधार्मिक
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग; (राजानम् इति शेषः)
अन्यम्another
अन्यम्:
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग
अस्यof this (one)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी-एकवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसक (सन्दर्भे: 'of this (king)')
तत्कुलीनम्one belonging to his family/lineage
तत्कुलीनम्:
TypeAdjective (substantive use)
Rootतत् + कुलीन
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग; 'तस्य कुलीनम्' (of his lineage)
अपरुद्धम्detained / kept in confinement
अपरुद्धम्:
TypeParticiple (past passive)
Rootअव-√रुध् (रुधिर्/रुधँ) → अपरुद्ध (ppp)
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग; क्त-प्रत्ययान्त
कुल्यम्a kinsman / one of the family
कुल्यम्:
TypeAdjective (substantive use)
Rootकुल्य
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग
एकप्रग्रहम्under a single control/leader
एकप्रग्रहम्:
TypeAdjective
Rootएक + प्रग्रह
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग; 'एकः प्रग्रहः यस्य' (having a single controller/leader)
सामन्तम्a feudatory (neighboring) chief
सामन्तम्:
TypeNoun
Rootसामन्त
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग
आटविकम्a forest chief (tribal leader)
आटविकम्:
TypeNoun/Adjective (substantive use)
Rootआटविक
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग
औपपादिकम्an installed/put-forward (candidate/claimant)
औपपादिकम्:
TypeAdjective (substantive use)
Rootऔपपादिक
Formद्वितीया-एकवचन; पुंलिङ्ग
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक
प्रतिपादयामःwe set up / we will install (as ruler)
प्रतिपादयामः:
TypeVerb
Rootप्रति-√पद् (पदँ) [causative]
Formलट्; उत्तम-पुरुष; बहुवचन; परस्मैपद; णिच् (causative) प्रयोगः
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
Formषष्ठी-बहुवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसक (सन्दर्भे: 'of all (people)')
एतत्this (proposal/plan)
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
रोचतेis pleasing / is acceptable
रोचते:
TypeVerb
Root√रुच् (रुचँ)
Formलट्; आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
कथम्how?
कथम्:
TypeInterrogative adverb
Rootकथम्
Formअव्यय; प्रश्नार्थक
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्प/अन्यथा-अर्थे
तवof you / to you
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formषष्ठी-एकवचन
इतिthus (saying)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणार्थक
R
rājā
S
sattri
A
amātya
S
sāmanta
Ā
āṭavika

FAQs

It probes what type of regime-change coalition the minister finds plausible—dynastic, aristocratic, frontier-military, or extra-legal—revealing both ambition and network orientation.

It increases psychological commitment and candor, while also generating a recordable breach if the target agrees to treasonous propositions.