आश्रयकारी सम्पन्नघाती पार्ष्णिरासारो मध्यम उदासीनो वा प्रतिकर्तव्यः संकटो मार्गः शोधयितव्यः कोशो दण्डो मित्रामित्राटवीबलं विष्ट्यृतुर्वा प्रतीक्ष्याः कृतदुर्गकर्मनिचयरक्षाक्षयः क्रीतबलनिर्वेदो मित्रबलनिर्वेदश्चागमिष्यति उपजपितारो वा नातित्वरयन्ति शत्रुरभिप्रायं वा पूरयिष्यति इति शनैर्यायात् विपर्यये शीघ्रम् ॥ कZ_१०.२.१३ ॥
āśrayakārī sampannaghātī pārṣṇir āsāro madhyama udāsīno vā pratikartavyaḥ saṃkaṭo mārgaḥ śodhayitavyaḥ kośo daṇḍo mitrāmitrāṭavībalaṃ viṣṭyṛtur vā pratīkṣyāḥ kṛtadurgakarmanicaya-rakṣā-kṣayaḥ krītabala-nirvedo mitrabala-nirvedaś cāgamiṣyati upajapitāro vā nātitvarayanti śatrur abhiprāyaṃ vā pūrayiṣyati iti śanair yāyāt viparyaye śīghram
Man soll dem Feind entgegentreten, der Zuflucht/Unterstützung sucht, der Wohlstand/Ressourcen trifft und der aus dem Rücken angreift; sei er stärker, gleich stark oder neutral. Ein schwieriger Weg ist freizumachen. Man soll warten, bis Schatzkammer und Zwangsmacht bereit sind, und bis die Kräfte von Freund, Feind und Waldstämmen sowie Frondienst und Jahreszeit/Wetter günstig sind. Dann werden die Anhäufung von Befestigungsarbeiten, Vorräten, Schutz und die Zermürbung (des Feindes) folgen; auch Söldner- und Verbündetentruppen werden (bei Überbeanspruchung) ermüden. Oder subversive Agenten drängen nicht zu schnell; oder der Feind könnte sein Ziel erreichen — daher langsam vorgehen; im gegenteiligen Fall schnell.
Campaign movement should not outrun fiscal capacity and coercive capability; otherwise supply, discipline, and bargaining power collapse.
Because infrastructure work, transport, and sustainment depend on labor availability and weather windows; ignoring them creates preventable failure.
Tempo is conditional: move slowly when enemy intentions, agent operations, and readiness are uncertain; move quickly when conditions favor decisive action.