Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 19

कर्मोदकप्रमाणेन कैदारं हैमनं ग्रैष्मिकं वा सस्यं स्थापयेत् ॥ कZ_०२.२४.१९ ॥

karmodakapramāṇena kaidāraṃ haimanaṃ graiṣmikaṃ vā sasyaṃ sthāpayet

Er soll den Anbau—Nassfeldkultur (kaidāra), Winterkultur (haimana) oder Sommerkultur (graiṣmika)—im Verhältnis zu verfügbarer Arbeitskraft und Wasser festlegen.

कर्मोदकप्रमाणेनaccording to the measured quantity of irrigation/work-water
कर्मोदकप्रमाणेन:
TypeNoun
Rootप्रमाण
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (प्रमाणेन); समासपद
कैदारम्(a crop) of the irrigated/keḍāra type
कैदारम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootकैदार
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘सस्यं’ का विशेषण
हैमनम्a winter-season crop
हैमनम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootहैमन
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘सस्यं’ का विशेषण
ग्रैष्मिकम्a summer-season crop
ग्रैष्मिकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootग्रैष्मिक
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘सस्यं’ का विशेषण
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक (either/or)
सस्यम्crop (to be planted/raised)
सस्यम्:
TypeNoun
Rootसस्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्मपद
स्थापयेत्should establish/arrange (i.e., have planted)
स्थापयेत्:
TypeVerb
Rootस्था (स्थापयति)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; causative (णिच्)
S
state farm/settlement manager
L
labor force
I
irrigation system

FAQs

Cropping is not purely customary; it is a managed decision based on measurable constraints—water supply and labor capacity.