Adhyaya 46

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पिण्डिकालक्ष्मादिलक्षणं नाम पञ्चचत्वारिंशो ऽध्यायः अथ षट्चत्वारिंशो ऽध्यायः शालग्रामादिमूर्तिलक्षणकथनं भगवानुवाच शालग्रामादिमूर्तेश् च वक्ष्येहं भुक्तिमुक्तिदाः वासुदेवो ऽसितो द्वारे शालग्रामद्विचक्रकः

So endet im Agni-Purāṇa das fünfundvierzigste Kapitel mit dem Titel „Die Merkmale von Piṇḍikā-Lakṣmī und anderen“. Nun beginnt das sechsundvierzigste Kapitel: „Darlegung der Merkmale von Śālagrāma und anderen heiligen Formen“. Der erhabene Herr sprach: „Hier werde ich die Formen beschreiben, beginnend mit Śālagrāma—jene, die weltlichen Genuss (bhukti) und Befreiung (mukti) verleihen. Vāsudeva ist von dunkler Färbung; an der ‚Pforte/Öffnung‘ (dvāra) trägt es die Zeichen zweier Diskus-Räder—dies ist das Śālagrāma mit zwei cakra.“

Verse 2

ज्ञेयः सङ्कर्षणो लग्नद्विचक्रो रक्त उत्तमः सूक्ष्मचक्रो बहुच्छिद्रः प्रद्युम्नो नीलदीघवः

Wisse: Der Diskus, der mit zwei verbundenen Rädern gekennzeichnet ist, heißt Saṅkarṣaṇa—rot und vortrefflich. Der feinrandige Diskus mit vielen Durchbohrungen heißt Pradyumna—blau und von länglicher Gestalt.

Verse 3

पीतो निरुद्धः पद्माङ्गो वर्तुलो द्वित्रिरेखवान् कृष्णो नारायणो नाभ्युन्नतः शुषिरदीर्घवान्

Er ist gelbfarbig als Aniruddha; lotusgliedrig; von runder Gestalt; mit zwei oder drei glückverheißenden Linien; dunkel von Teint als Nārāyaṇa; mit erhobenem Nabel und einer tiefen, länglichen Nabelhöhlung.

Verse 4

परमेष्ठो साब्जचक्रः पृष्ठच्छिद्रकश् च विन्दुमान् स्थूलचक्रो ऽसितो विष्णुर्मध्ये रेखा गदाकृतिः

Der Diskus des Parameṣṭhin ist mit einem Lotuszeichen versehen; auf der Rückseite hat er eine Durchbohrung und einen Punkt in der Mitte. Der Diskus Viṣṇus ist dickrandig und dunkel gefärbt; in seiner Mitte befindet sich eine Linie in Gestalt einer Keule (gadā).

Verse 5

नृसिंहः कपिकः स्थूलवक्रः स्यात् पञ्चविन्दुकः वराहः शक्तिलिङ्गः स्यात् तच्चक्रौ विषमौ सृतौ

Für (das Zeichen) Narasiṃhas soll es „kapika“ sein: dick und gekrümmt, zudem mit fünf Punkten. Für (das Zeichen) Varāhas soll es ein „śakti-liṅga“ sein; und diese beiden Scheiben (cakras) sind ungleich anzufertigen und in ihre rechten Bahnen/Positionen zu setzen.

Verse 6

इन्द्रनीलनिभः स्थूलस्त्रिरेखालाञ्छितः शुभः कूर्मस्तथोन्नतः पृष्ठे वर्तुलावर्तको ऽसितः

Er ist von der Farbe des Indranīla (Saphirs), groß und glückverheißend, mit drei Linien gekennzeichnet; schildkrötenartig und erhoben, und auf der Rückseite befindet sich ein dunkler, kreisförmiger Wirbel.

Verse 7

हयग्रीवोङ्कुशावाररेखो नीलः सविन्दुकः पृथुश्च्च्छिद्रश्चेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वैकुण्ठः एकचक्रो ऽब्जी मणिभिः पुच्छरेखकः

Hayagrīva wird beschrieben als Träger des Zeichens des aṅkuśa (Elefantenhakens) mit schützenden Linien; er ist dunkelblau, mit einem bindu-Punkt gekennzeichnet, breit und zudem mit einer Durchbohrung/Spalte versehen — dies sind die glückverheißenden Merkmale. Vaikuṇṭha wird beschrieben mit dem Zeichen von Buch und Lesung/Rezitation; er trägt einen einzelnen Diskus und einen Lotus, und seine Endlinie, gleichsam ein Schwanz, ist mit edelsteinartigen Punkten gezeichnet.

Verse 8

मत्स्यो दीर्घस्त्रिविन्दुः स्यात् काचवर्णस्तु पूरितः श्रीधरो वनमालाङ्कः पञ्जरेखस्तु वर्तुलः

Das «Fisch»-Zeichen soll länglich sein und drei bindu-Punkte tragen; es soll von glas- bzw. kristallartiger Farbe sein und wohlgefüllt erscheinen. Dies ist (das Merkmal) Śrīdharas, geschmückt mit der vanamālā, der Waldgirlande; die Linien an Rippen/Brust sollen rund sein.

Verse 9

वामनो वर्तुलश्चातिह्रस्वो नीलः सविन्दुकः श्यामस्त्रिविक्रमो दक्षरेखो वामेन विन्दुकः

Vāmana ist rundgestaltig und sehr klein; er ist dunkelblau und trägt ein deutliches bindu-Zeichen. Trivikrama ist von dunkler Erscheinung; er trägt eine Linie auf der rechten Seite und ein bindu-Zeichen auf der linken.

Verse 10

अनन्तो नागभोगाङ्गो नैकाभो नैकमूर्तिमान् स्थूलो दामोदरो मध्यचक्रो द्वाःसूक्ष्मविन्दुकः

Er ist Ananta, der Unendliche, dessen Leib aus den Windungen des Nāga gebildet ist; von mannigfachem Glanz und mannigfacher Gestalt; von gewaltiger Größe. Er ist Dāmodara, mit heiligem Zeichen/Seil um die Taille; er trägt den mittleren Diskus (cakra) und ist durch zwei feine bindu-Zeichen gekennzeichnet.

Verse 11

सुदर्शनस्त्वेकचक्रो लक्ष्मीनारायणो द्वयात् त्रिचक्रश्चाच्युतो देवस्त्रिचक्रको वा त्रिविक्रमः

Der Träger eines einzigen Diskus heißt Sudarśana; der mit zweien ist Lakṣmī-Nārāyaṇa. Der mit drei Diskussen ist der Gott Acyuta; oder auch: der Dreifachdiskus-Träger wird Trivikrama genannt.

Verse 12

जनार्दनश् चतुश् चक्रो वासुदेवश् च पञ्चभिः षट्वक्रश् चैव प्रद्युम्नः सङ्कर्षणञ्च सप्तभिः

Janārdana wird mit vier (Namen/Epitheta) gepriesen; Catuścakra (der Herr, der vier Scheiben trägt) mit fünf; ebenso Ṣaṭvakra mit sechs; und Pradyumna sowie Saṅkarṣaṇa jeweils mit sieben (Namen).

Verse 13

पुरुषोत्तमोष्टचक्रो नवव्यूहो नवाङ्कितः दशावतारो दशभिर्दशैकेनानिरुद्धकः द्वादशात्मा द्वादशभिरत ऊर्ध्वमनन्तकः

Er ist Puruṣottama (die höchste Person), der die achtfachen Scheibenformen trägt; er ist als die neun Vyūhas geordnet und durch neun besondere Zeichen gekennzeichnet. Er ist der Herr der zehn Avatāras; unter den „zehn und dem einen“ (jenseits der zehn) ist er Aniruddha. Er ist von zwölffacher Wesenheit, und über die zwölf hinaus ist er der Unendliche, Ananta.