HomeVamana PuranaAdh. 32Shloka 99
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Skanda Slays Taraka & Mahisha, Shloka 99

Skanda’s Svastyayana and the Slaying of Taraka and Mahisha

मूढ किं ते बलं बाह्वोः शारीरं चापि वृत्रहन् येनाधिक्षिपसे मां त्वं ध्रुवं न मतिमानसि

mūḍha kiṃ te balaṃ bāhvoḥ śārīraṃ cāpi vṛtrahan yenādhikṣipase māṃ tvaṃ dhruvaṃ na matimānasi

মূঢ়! হে বৃত্রহन्, তোর বাহুতে কী বল, আর শরীরে কী শক্তি, যে তুই আমাকে চ্যালেঞ্জ করছিস? নিশ্চয়ই তুই বুদ্ধিমান নোস।

mūḍhaO fool
mūḍha:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmūḍha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
kimwhat
kim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative ‘what?’
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
balamstrength
balam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
bāhvoḥof (your) two arms
bāhvoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन; ‘of (your) two arms’
śārīrambodily (strength)
śārīram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśārīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘bodily (power)’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अवधारणार्थक अव्यय (also/even)
vṛtra-hanO Vṛtrahan (slayer of Vṛtra)
vṛtra-han:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvṛtra (प्रातिपदिक) + han (धातु/प्रातिपदिक-आधार)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘vṛtraṃ hanti’ (epithet of Indra)
yenaby which
yena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; relative pronoun ‘by which’
adhikṣipaseyou insult/taunt
adhikṣipase:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootadhi-kṣip (धातु)
Formलट् (Present/लट्), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
dhruvamsurely
dhruvam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (certainly/surely)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
matimānintelligent
matimān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmatimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गुणवाचक विशेषण ‘intelligent’
asiare
asi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Kumāra speaking to Indra (addressed as Vṛtrahan).
Kumāra (Skanda/Kārttikeya)Indra (Vṛtrahan)
Rebuke and humiliation of IndraLimits of Indra’s power despite past victoriesMartial hierarchy among devasPride vs. discernment (mati)

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

The epithet acknowledges Indra’s famed deed (slaying Vṛtra) yet relativizes it: past glory does not guarantee present supremacy. The rhetorical move both concedes reputation and asserts a higher current authority (Kumāra’s martial preeminence).

In this confrontational register, it can carry the sense of ‘to hurl oneself against / to assail verbally.’ Given the immediate dialogue setting, it primarily denotes presumptuous challenge or revilement, with an implied readiness for conflict.

It frames the dispute as not merely about strength but about discernment and rightful conduct. In Purāṇic ethics, lack of mati (sound judgment) leads to adharma and downfall; the line warns that arrogance blinds even powerful rulers.