HomeUpanishadsAkshiVerse 3
Previous Verse
Next Verse

Verse 3

Akshi

सर्वमेकमजं शान्तमनन्तं ध्रुवमव्ययम्। पश्यन् भूतार्थचिद्रूपं शान्त आस्व यथासुखम्॥ अवेदनं विदुर्योगं चित्तक्षयमकृत्रिमम्। योगस्थः कुरु कर्माणि नीरसो वाथ मा कुरु॥२–३॥

सर्वम् । एकम् । अजम् । शान्तम् । अनन्तम् । ध्रुवम् । अव्ययम् । पश्यन् । भूत-अर्थ-चित्-रूपम् । शान्तः । आस्व । यथा-सुखम् । अवेदनम् । विदुः । योगम् । चित्त-क्षयम् । अकृत्रिमम् । योग-स्थः । कुरु । कर्माणि । नीरसः । वा । अथ । मा । कुरु ॥२–३॥

sarvam ekam ajaṃ śāntam anantaṃ dhruvam avyayam | paśyan bhūtārthacid-rūpaṃ śānta āsva yathāsukham || avedanaṃ vidur yogaṃ cittakṣayam akṛtrimam | yogasthaḥ kuru karmāṇi nīraso vātha mā kuru ||2–3||

সবই এক—অজ, শান্ত, অনন্ত, ধ্রুব, অব্যয়। সকল সত্তার সত্যকে চৈতন্য-স্বরূপ দেখে, শান্ত হয়ে, স্বচ্ছন্দে অবস্থান করো। জ্ঞানীরা যোগকে ‘অবেদন’ এবং মনের স্বাভাবিক ক্ষয় বলে জানেন। যোগে প্রতিষ্ঠিত হয়ে কর্ম করো—আসক্তিহীনভাবে—অথবা না-ই করো।

All is one—unborn, peaceful, infinite, firm, imperishable. Seeing the reality of beings as of the nature of consciousness, being tranquil, abide at ease. They know yoga to be non-sensation (avedana), the natural dissolution/waning of mind. Established in yoga, perform actions—without relish (dispassionately)—or else do not perform (them).

Nonduality; mind-cessation/attenuation; niṣkāma karma vs naiṣkarmyaMahavakya: Same as Akshi.2—affinity with ‘sarvaṃ khalv idaṃ brahma’ and ‘prajñānam brahma’ themesAtharvaChandas: Anuṣṭubh-like śloka (classical meter)