Adhyaya 42

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चण्डीशं देवमुत्तमम् । सोमेशादीशदिग्भागे धनुषां सप्तके स्थितम्

ঈশ্বর বললেন—হে মহাদেবী! তারপর উত্তম দেব চণ্ডীশের নিকট গমন কর; তিনি সোমেশ থেকে ঈশান (উত্তর-পূর্ব) দিকের সাত ধনু দূরত্বে অবস্থিত।

Verse 2

दण्डपाणेस्तु भवनाद्दक्षिणे नातिदूरगम् । चंड्या प्रतिष्ठितं पूर्वं चण्डेनाराधितं ततः

দণ্ডপাণির ভবনের দক্ষিণে, খুব দূরে নয়—এটি পূর্বে চণ্ডী কর্তৃক প্রতিষ্ঠিত হয়েছিল; পরে চণ্ড এর আরাধনা করেছিল।

Verse 3

गणेन मम देवेशि तत्कृत्वा दुष्करं तपः । तेन चण्डेश्वरं लिंगं प्रख्यातं धरणीतले

হে দেবেশী! আমার গণ সেখানে দুরূহ তপস্যা করেছিল; তারই ফলে সেই লিঙ্গ পৃথিবীতে ‘চণ্ডেশ্বর’ নামে প্রসিদ্ধ হল।

Verse 4

स्नापयेत्पयसा पूर्वं दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्

প্রথমে (লিঙ্গকে) দুধ দিয়ে স্নান করাবে; তারপর ঘৃত-মিশ্রিত দই দিয়ে; মধু ও ইক্ষুরস দিয়েও; এবং কুঙ্কুম (কেশর) দিয়ে লেপন করবে।

Verse 5

कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभिरसेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पुष्पैः संपूजयेत्ततः

তারপর কর্পূর ও উশীরার মিশ্রণ, মৃগনাভি-রস, সুগন্ধি চন্দন এবং পুষ্প দ্বারা সম্পূর্ণভাবে পূজা করবে।

Verse 6

दग्ध्वा धूपं पुरो देवि ततो देवस्य चागुरुम् । वस्त्रैः संपूजयेत्पश्चादात्मवित्तानुसारतः

হে দেবী! প্রথমে দেবতার সম্মুখে ধূপ জ্বালিয়ে, পরে প্রভুকে সুগন্ধি আগুরু অর্পণ করবে; তারপর নিজের সামর্থ্য অনুযায়ী বস্ত্র নিবেদন করে পূজা করবে।

Verse 7

नैवेद्यं परमान्नं च दत्त्वा दीपसम न्वितम् । ततो दद्याद्द्विजातिभ्यो यथाशक्त्या तु दक्षिणाम्

প্রদীপসহ নৈবেদ্য—বিশেষত উৎকৃষ্ট পরমান্ন—অর্পণ করে, তারপর সামর্থ্য অনুযায়ী দ্বিজদের দক্ষিণা দেবে।

Verse 8

दक्षिणां दिशमास्थाय यत्किंचित्तत्र दीयते । चण्डीशस्य वरारोहे तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्

হে বরারোহে! দক্ষিণ দিকে মুখ করে চণ্ডীশের উদ্দেশ্যে সেখানে যা কিছু দান করা হয়, তা সবই অক্ষয় ফলদায়ক হয়।

Verse 9

यः श्राद्धं कुरुते तत्र चण्डीशस्य तु दक्षिणे । आकल्पं तृप्तिमायांति पितरस्तस्य भामिनि

হে ভামিনি! যে সেখানে চণ্ডীশের দক্ষিণ পাশে শ্রাদ্ধ করে, তার পিতৃগণ এক সম্পূর্ণ কল্পকাল পর্যন্ত তৃপ্তি লাভ করেন।

Verse 10

अयने चोत्तरे प्राप्ते यः कुर्याद्घृत कम्बलम् । न स भूयोऽत्र संसारे जन्म प्राप्नोति दारुणम्

উত্তরায়ণ উপস্থিত হলে যে ‘ঘৃত-কম্বল’ বিধি পালন করে, সে এই সংসারচক্রে আর ভয়ংকর জন্ম লাভ করে না।

Verse 11

एवं कृत्वा नरो भक्त्या यात्रां देवस्य शूलिनः । निर्माल्यातिक्रमोद्भूतैरज्ञानाद्भक्षणोद्भवैः । पापैः प्रमुच्यते जंतुस्तथाऽन्यैः कर्मसंभवैः

এভাবে ভক্তিসহ শূলধারী দেবের যাত্রা সম্পন্ন করলে, নির্মাল্য অতিক্রমজনিত, অজ্ঞতাবশত ভক্ষণজনিত এবং অন্যান্য কর্মজাত পাপ থেকেও জীব মুক্ত হয়।

Verse 42

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चण्डीशमाहात्म्यवर्णनंनामद्विचत्वारिंशोऽध्यायः

এইভাবে শ্রীস্কন্দ মহাপুরাণের একাশীতিসাহস্রী সংহিতার সপ্তম প্রভাসখণ্ডের প্রথম ‘প্রভাসক্ষেত্রমাহাত্ম্য’ অংশে ‘চণ্ডীশ-মাহাত্ম্য-বর্ণন’ নামক বিয়াল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হল।