युधिष्ठिर उवाच । विवाहा ब्राह्मदैवार्षाः प्राजापत्यासुरौ तथा । गांधर्वो राक्षसश्चापि पैशाचोष्टम उच्यते
yudhiṣṭhira uvāca | vivāhā brāhmadaivārṣāḥ prājāpatyāsurau tathā | gāṃdharvo rākṣasaścāpi paiśācoṣṭama ucyate
যুধিষ্ঠির বললেন—বিবাহের প্রকার ব্রাহ্ম, দৈব, আর্ষ; তদ্রূপ প্রাজাপত্য ও আসুর; এছাড়া গান্ধর্ব ও রাক্ষস, আর অষ্টমটি পৈশাচ নামে কথিত।
Yudhiṣṭhira
Listener: Parāśara (as respondent)
Scene: A royal sage (Yudhiṣṭhira) seated in inquiry posture, enumerating eight marriage forms as symbolic vignettes around him (ritual fire, bride-gift, mutual garlanding, forceful abduction, etc.).
Householder life must be grounded in dharma; even marriage is classified by ethical and ritual standards.
No specific tīrtha is mentioned; the teaching is normative dharma within Dharmāraṇya.
A classification framework for marriage rites, preparing for the rules (vidhi) of each type.