Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 98

Devanagari script

नृत्यंति पुरतः शम्भोरुर्वश्याद्याः सुरस्त्रियः । वशिष्ठः कश्यपः कण्वो विश्वामित्रो महा तपाः

Transliteration

nṛtyaṃti purataḥ śambhorurvaśyādyāḥ surastriyaḥ | vaśiṣṭhaḥ kaśyapaḥ kaṇvo viśvāmitro mahā tapāḥ

Translation

শম্ভুর সম্মুখে উর্বশী প্রভৃতি দেবী-নারীগণ নৃত্য করে; আর বশিষ্ঠ, কশ্যপ, কণ্ব ও মহাতপস্বী বিশ্বামিত্রও সেখানে আছেন।

Word by Word

• नृत्यन्ति: they dance
• नृत्यन्ति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• पुरतः: in front
• पुरतः: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/सम्बन्ध-क्रियाविशेषण (adverb of place: in front)

• शम्भोः: of Śambhu (Śiva)
• शम्भोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• उर्वश्याद्याः: those beginning with Urvaśī
• उर्वश्याद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उर्वशी-आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (उर्वशी आद्या यसां ताः)

• सुरस्त्रियः: celestial women
• सुरस्त्रियः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर-स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (सुराणां स्त्रियः)

• वशिष्ठः: Vasiṣṭha
• वशिष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वशिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• कश्यपः: Kaśyapa
• कश्यपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• कण्वः: Kaṇva
• कण्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कण्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• विश्वामित्रः: Viśvāmitra
• विश्वामित्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• महा: great
• महा: Sambandha (Qualifier)
• Type: Indeclinable
• Root: महा (अव्यय/उपसर्गसदृश)
• Form: अव्यय; उपपद/पूर्वपद-रूपेण ‘महा’ (great) — अत्र पृथक् पदपाठे

• तपाः: ascetic (of great austerity)
• तपाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘तपाः’ = तपस्वी (ascetic) इति विशेषार्थे

Speaker

Deductive: Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to sages

Characters & Entities

• Śambhu (Śiva)
• Urvaśī
• Apsarases (Surastriyaḥ)
• Vasiṣṭha
• Kaśyapa
• Kaṇva
• Viśvāmitra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Both austerity (ṛṣis) and refined devotion (dance and art) are valid offerings when centered on Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named; it is a court-scene of Śiva’s presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it implies devotional service through nṛtya (sacred dance) and reverence by sages.