Adhyaya 179

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गौतमेश्वरमुत्तमम् । सर्वपापहरं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

মার্কণ্ডেয় বললেন—হে রাজেন্দ্র! তারপর উত্তম গৌতমেশ্বরে গমন করা উচিত; সেই তীর্থ ত্রিলোকে প্রসিদ্ধ এবং সর্বপাপহর।

Verse 2

गौतमेन तपस्तप्तं तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । दिव्यं वर्षसहस्रं तु ततस्तुष्टो महेश्वरः

হে যুধিষ্ঠির! সেই তীর্থে গৌতম সহস্র দিব্য বর্ষ তপস্যা করেছিলেন; তারপর মহেশ্বর প্রসন্ন হলেন।

Verse 3

प्रणम्य शिरसा तत्र स्थापितः परमेश्वरः । स्थापितो गौतमेनेशो गौतमेश्वर उच्यते

সেখানে গৌতম শির নত করে পরমেশ্বরকে প্রতিষ্ঠা করেছিলেন; গৌতমের দ্বারা প্রতিষ্ঠিত হওয়ায় সেই ঈশ্বর ‘গৌতমেশ্বর’ নামে খ্যাত।

Verse 4

तत्र देवैश्च गन्धर्वैरृषिभिः पितृदैवतैः । सम्प्राप्ता ह्युत्तमा सिद्धिराराध्य परमेश्वरम्

সেখানে দেবতা, গন্ধর্ব, ঋষি ও পিতৃদেবতারা পরমেশ্বরের আরাধনা করে উত্তম সিদ্ধি লাভ করেছিলেন।

Verse 5

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । पूजयेत्परमीशानं सर्वपापैः प्रमुच्यते

যে সেই তীর্থে স্নান করে পিতৃদেবতাদের পূজা করে এবং পরমেশান শিবের আরাধনা করে, সে সকল পাপ থেকে মুক্ত হয়।

Verse 6

बहवस्तन्न जानन्ति विष्णुमायाविमोहिताः । तत्र संनिहितं देवं शूलपाणिं महेश्वरम्

বিষ্ণুর মায়ায় বিমোহিত বহু লোক জানে না যে সেখানে নিকটেই শূলপাণি মহেশ্বর দেবতা সন্নিহিত আছেন।

Verse 7

ब्रह्मचारी तु यो भूत्वा तत्र तीर्थे नरेश्वर । स्नात्वार्चयेन्महादेवं सोऽश्वमेधफलं लभेत्

হে নরেশ্বর! যে ব্রহ্মচারী হয়ে সেই তীর্থে স্নান করে সেখানে মহাদেবের অর্চনা করে, সে অশ্বমেধ যজ্ঞসম ফল লাভ করে।

Verse 8

ब्रह्मचारी तु यो भूत्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । पूजयेत्परमीशानं सर्वपापैः प्रमुच्यते

যে ব্রহ্মচর্য পালন করে পিতৃদেবতাদের তर्पণ করে এবং পরমেশান শিবের পূজা করে, সে সকল পাপ থেকে সম্পূর্ণ মুক্ত হয়।

Verse 9

तत्र तीर्थे तु यो दानं भक्त्या दद्याद्द्विजातये । तदक्षयफलं सर्वं नात्र कार्या विचारणा

সেই তীর্থে ভক্তিভরে যে দান দ্বিজাতিকে দেওয়া হয়, তার ফল সম্পূর্ণ অক্ষয় হয়; এতে কোনো সংশয় বা বিচার নেই।

Verse 10

मासे चाश्वयुजे राजन् कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । स्नात्वा तत्र विधानेन दीपकानां शतं ददेत्

হে রাজন, আশ্বযুজ মাসের কৃষ্ণপক্ষের চতুর্দশীতে সেখানে বিধিমতে স্নান করে একশত দীপ দান করুক।

Verse 11

पूजयित्वा महादेवं गन्धपुष्पादिभिर्नरः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो मृतः शिवपुरं व्रजेत्

গন্ধ, পুষ্প প্রভৃতিতে মহাদেবের পূজা করলে মানুষ সকল পাপ থেকে মুক্ত হয় এবং মৃত্যুর পরে শিবপুরে গমন করে।

Verse 12

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां कार्त्तिक्यां तु विशेषतः । उपोष्य प्रयतो भूत्वा घृतेन स्नापयेच्छिवम्

অষ্টমী ও চতুর্দশীতে—বিশেষত কার্ত্তিক মাসে—উপবাস করে সংযত ও শুদ্ধ হয়ে ঘৃত দিয়ে শিবের অভিষেক করুক।

Verse 13

पञ्चगव्येन मधुना दध्ना वा शीतवारिणा । स च सर्वस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

পঞ্চগব্য, মধু, দধি বা শীতল জলে (শিবকে) স্নাপন করলে মানুষ সকল যজ্ঞের ফল লাভ করে।

Verse 14

भक्त्या तु पूजयेत्पश्चात्स लभेत्फलमुत्तमम् । बिल्वपत्रैरखण्डैश्च पुष्पैरुन्मत्तकोद्भवैः

তারপর ভক্তিভরে পূজা করুক; সে উত্তম ফল লাভ করে—অখণ্ড বিল্বপত্র ও ধুতুরা (উন্মত্ত) উদ্ভূত পুষ্পাদি দ্বারা।

Verse 15

कुशापामार्गसहितैः कदम्बद्रोणजैरपि । मल्लिकाकरवीरैश्च रक्तपीतैः सितासितैः

কুশ ও অপামার্গসহ, কদম্ব ও দ্রোণ ফুল দিয়েও; আর মল্লিকা (জুঁই) ও করবীর (কানার) লাল-হলুদ, শ্বেত ও শ্যাম বর্ণের পুষ্পে শিবের পূজা করা উচিত।

Verse 16

पुष्पैरन्यैर्यथालाभं यो नरः पूजयेच्छिवम् । नैरन्तर्येण षण्मासं योऽर्चयेद्गौतमेश्वरम् । सर्वान्कामानवाप्नोति मृतः शिवपुरं व्रजेत्

যে ব্যক্তি যা-যেমন ফুল পায়, তা দিয়েই শিবের পূজা করে, এবং যে নিরবচ্ছিন্নভাবে ছয় মাস গৌতমেশ্বরের অর্চনা করে—সে সকল কামনা লাভ করে; আর মৃত্যুর পরে শিবপুরে গমন করে।

Verse 179

अध्याय

অধ্যায়। (পর্ব/অধ্যায়-শিরোনাম)