Shukla Yajur Veda — Adhyaya 4, Mantra 6
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Yajña as principle; implicitly Vāyu and Dyāvāpṛthivī as cosmic supports
Chandas: Yajus
Samhita Patha (Devanagari)
स्वाहा॑ य॒ज्ञं मन॑स॒: स्वाहो॒रोर॒न्तरि॑क्षा॒त्स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒j स्वाहा॒ वाता॒दार॑भे॒ स्वाहा॑
Transliteration
svā́hā yajñáṃ mánasaḥ svā́hā urór antárikṣāt svā́hā dyā́vā-pṛthivī́bhyām svā́hā vātā́d ārabhe svā́hā
Translation
স্বাহা! মন থেকে (উদ্ভূত) যজ্ঞ—স্বাহা! বিস্তৃত অন্তরিক্ষ থেকে—স্বাহা! দ্যাবা-পৃথিবী থেকে—স্বাহা! বায়ু থেকে আমি ধারণ করি—স্বাহা!
Padapatha (Word Analysis)
स्वाहा । यज्ञम् । मनसः । स्वाहा । उरोः । अन्तरिक्षात् । स्वाहा । द्यावा-पृथिवीभ्याम् । स्वाहा । वातात् । आरभे । स्वाहा ।
Word by Word
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/उद्गार)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
मनसःof the mind
मनसः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/उद्गार)
उरोःof the chest/breast
उरोः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षात्from the mid-space/atmosphere
अन्तरिक्षात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/उद्गार)
द्यावापृथिवीभ्याम्by/with Heaven-and-Earth
द्यावापृथिवीभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/उद्गार)
वातात्from the wind
वातात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
आरभेI take hold / I undertake
आरभे:
Kriyā (finite verb)
TypeVerb
Rootआ√रभ् (धातु) / आरम्भ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/उद्गार)
Entities Mentioned
Y
Yajña (as principle)M
Manas (Mind)A
Antarikṣa (Mid-air)D
Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)V
Vāyu (Wind)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes