Mantra 5
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Viśve Devāḥ; Vāc; Aditi; Dhātṛ; Devapatnīs
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
शि॒ल्पा वै॑श्वदे॒व्यो रोहि॑ण्य॒स्त्र्यव॑यो वा॒चेऽवि॑ज्ञाता॒ अदि॑त्यै॒ सरू॑पा धा॒त्रे व॑त्सत॒र्यो दे॒वानां॒ पत्नी॑भ्यः
Transliteration
śilpā́ vaiśvadevyò róhiṇyas tryávayo vā́ce 'vijñātā́ ádityai sárūpā dhā́tre vatsataryò devā́nāṃ pátnībhyaḥ
Translation
শিল্পা (সু-গঠিত/সু-রচিত) বৈশ্বদেব্য—সর্বদেবের উদ্দেশ্যে; রোহিণ্যঃ (রক্তিম) এবং ত্র্যবয়ঃ (ত্রিবিধ অঙ্গবিশিষ্ট)। অবিজ্ঞাতা (অপরিচিত) বাক্ (বাণী)-এর উদ্দেশ্যে; সরূপা (সমরূপ) অদিতির উদ্দেশ্যে; বৎসতর্যঃ (বৎসসহ/বৎসধারিণী) ধাত্রৃর উদ্দেশ্যে; এবং দেবানাং পত্নীভ্যঃ (দেবপত্নী দেবীগণের) উদ্দেশ্যে।
Padapatha (Word Analysis)
शिल्पाः । वैश्वदेव्यः । रोहिण्यः । त्रि-अवयः । वाचे । अविज्ञाताः । अदित्यै । सरूपाः । धात्रे । वत्स-तर्यः । देवानाम् । पत्नीभ्यः
Word by Word
शिल्पाःthe crafts/arts (personified powers)
शिल्पाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशिल्पा (प्रातिपदिक)
वैश्वदेव्यःbelonging to the All-gods (Vaiśvadeva)
वैश्वदेव्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवैश्वदेवी (प्रातिपदिक; विश्वदेव-सम्बन्धी)
रोहिण्यःthe Rohiṇīs
रोहिण्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक)
त्र्यवयःthreefold/three-part
त्र्यवयः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootत्र्यवय (प्रातिपदिक; त्रि+अवय)
वाचःof speech
वाचः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
अविज्ञाताःunknown, unrecognized
अविज्ञाताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअविज्ञात (वि-√ज्ञा क्त; नञ्-पूर्वक)
अदित्यैto Aditi
अदित्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
सरूपाःof like form, similar
सरूपाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसरूप (प्रातिपदिक; स-रूप)
धात्रेto Dhātṛ (the Creator/Supporter)
धात्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक)
वत्सतर्यःthe calf-bearing/calf-rearing (cows), ‘vatsatarīs’
वत्सतर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवत्सतरी (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पत्नीभ्यःto the wives (consorts)
पत्नीभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
P
PrajāpatiA
AgniS
SarasvatīA
AśvinsS
SomaP
PūṣanS
SūryaT
TvaṣṭṛV
VāyuI
IndraV
ViṣṇuR
Rudra PaśupatiP
ParjanyaV
Viśve DevāḥV
VācA
AditiD
DhātṛD
DevapatnīsRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes