Mantra 62
Rishi: Śukla YV tradition (Yājñavalkya-associated)
Devata: Prajāpati-yajña complex; Soma; Vāc/Brahman
Chandas: Triṣṭubh-like
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒यं वेदि॒: परो॒ अन्त॑: पृथि॒व्या अ॒यं य॒ज्ञो भुव॑नस्य॒ नाभि॑: । अ॒यᳪ सोमो॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेतो॑ ब्र॒ह्मायं वा॒चः प॑र॒मं व्यो॑म
Transliteration
iyáṃ vedíḥ paró ántaḥ pṛthivyā́ ayáṃ yajñó bhúvanasya nā́bhiḥ | ayáṃ sómo vṛ́ṣṇo áśvasya réto bráhmāyáṃ vā́caḥ parámáṃ vyòma ||
Translation
এই বেদী পৃথিবীর পর প্রান্ত; এই যজ্ঞ জগতের নাভি। এই সোম বলবান অশ্বের রেতস্ (বীর্য); এই ব্রহ্ম বাক্-এর পরম ব্যোম (সর্বোচ্চ আকাশ)।
Padapatha (Word Analysis)
इयम् । वेदिः । परः । अन्तः । पृथिव्याः । अयम् । यज्ञः । भुवनस्य । नाभिः । अयम् । सोमः । वृष्णः । अश्वस्य । रेतः । ब्रह्म । अयम् । वाचः । परम् । व्योम
Word by Word
इयम्this
इयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेदिःaltar; sacrificial ground
वेदिः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेदि (प्रातिपदिक)
परःfarther; beyond
परः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
अन्तःend; limit
अन्तः:
Kartā
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Kartā
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
भुवनस्यof the world; of existence
भुवनस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
नाभिःnavel; hub; center
नाभिः:
Kartā
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
वृष्णःof the bull; of the virile one
वृष्णः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
अश्वस्यof the horse
अश्वस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
रेतःseed; semen
रेतः:
Kartā
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
ब्रह्मsacred power; brahman
ब्रह्म:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाचःof speech
वाचः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
परमम्highest; supreme
परमम्:
Kartā
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
व्योमsky; firmament; space
व्योम:
Kartā
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
P
Prajāpati (yajña-complex)S
SomaV
VācB
Brahman (sacred power)A
Aśva (vigorous horse, vṛṣan)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes