Shukla Yajur Veda — Adhyaya 18, Mantra 67
Rishi: Vājasaneyin tradition
Devata: Agni (as Veda/Vāc-totality)
Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh-mix (pentadic/triadic formulaic; metrical confirmation needed)
Samhita Patha (Devanagari)
ऋचो॒ नामा॑स्मि॒ यजू॑ ᳪषि॒ नामा॑स्मि॒ सामा॑नि॒ नामा॑स्मि । ये अ॒ग्नय॒: पाञ्च॑जन्या अ॒स्यां पृ॑थि॒व्यामधि॑ । तेषा॑मसि॒ त्वमु॑त्त॒मः प्र नो॑ जी॒वात॑वे सुव
Transliteration
ŕ̥co nā́māsmi yájūṃṣi nā́māsmi sā́māni nā́māsmi | yé agnáyaḥ pā́ñcajanyā asyā́ṃ pr̥thivyā́m ádhi | téṣām asi tvám uttamáḥ prá no jīvā́tave suva ||
Translation
নামে আমি ঋচ্; নামে আমি যজুঁষি; নামে আমি সামানি। এই পৃথিবীতে যে পাঞ্চজন্য অগ্নিসমূহ আছে, তাদের মধ্যে তুমিই শ্রেষ্ঠ; আমাদের জীবনপ্রাপ্তির জন্য অগ্রসর কর।
Padapatha (Word Analysis)
ऋचः । नाम । अस्मि । यजूंषि । नाम । अस्मि । सामानि । नाम । अस्मि । ये । अग्नयः । पाञ्चजन्याः । अस्याम् । पृथिव्याम् । अधि । तेषाम् । असि । त्वम् । उत्तमः । प्र । नः । जीवातवे । सुव
Word by Word
ऋचः(the) Ṛc-verses
ऋचः:
Karma (नाम-रूपेण निर्दिष्टम्)
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक: ऋच्/ऋच्-)
नामby name; as
नाम:
Karma (उपपद-सम्बन्धः: ‘as/by name’)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā (अहं)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यजूंषिYajus-formulas
यजूंषि:
Karma (नाम-रूपेण निर्दिष्टम्)
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
नामby name; as
नाम:
Karma
TypeNoun
Rootनामन्
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā
TypeVerb
Rootअस्
सामानिSāman-chants
सामानि:
Karma (नाम-रूपेण निर्दिष्टम्)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
नामby name; as
नाम:
Karma
TypeNoun
Rootनामन्
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā
TypeVerb
Rootअस्
येwho; which
ये:
Kartā (अग्नयः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नयःfires; Agnis
अग्नयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पाञ्चजन्याःbelonging to the five peoples
पाञ्चजन्याः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootपाञ्चजन्य (प्रातिपदिक; पञ्च-जन-सम्बन्धी)
अस्याम्in this
अस्याम्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अधिupon; over; in
अधि:
Adhikaraṇa (सप्तमी-सम्बन्धे ‘upon/in’)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
Kartā (त्वम्)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उत्तमःthe highest; best
उत्तमः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक; तमप्-प्रत्ययान्त)
प्रforth; forward (intensifier)
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नःfor us; to us
नः:
Sampradāna (हितार्थे: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जीवातवेfor (our) living; for life
जीवातवे:
Sampradāna/Prayojana (उद्देश्य: ‘for living’)
TypeNoun
Rootजीवातु (प्रातिपदिक; ‘जीवन’/‘जीवित’ अर्थे दातु/तुमर्थ-रूपम्)
सुवimpel; set in motion; quicken
सुव:
Kartā (आह्वान: ‘you impel’)
TypeVerb
Rootसु (धातु: ‘प्रेरणे/सवने’), लोट्-रूपम् (वैदिक)
Entities Mentioned
A
AgniV
Vāc / Trayī Vidyā (Ṛc–Yajus–Sāman)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes