Mantra 48
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Ruc (splendour) as a functional deity; implicitly Agni/Indra-Bṛhaspati complex from the surrounding sequence
Chandas: Yajus/triṣṭubh-like mixed
Samhita Patha (Devanagari)
रुचं॑ नो धेहि ब्राह्म॒णेषु॒ रुच॒ᳪ राज॑सु नस्कृधि । रुचं॒ विश्ये॑षु शू॒द्रेषु॒ मयि॑ धेहि रु॒चा रुच॑म्
Transliteration
rúcáṃ no dhehi brāhmaṇéṣu rúcáṃ rā́jasu naḥ kṛdhi | rúcáṃ víśyeṣu śūdréṣu máyī dhehi rucā́ rúcám
Translation
আমাদের জন্য ব্রাহ্মণদের মধ্যে রুচি (দীপ্তি) স্থাপন কর; রাজাদের মধ্যে আমাদের জন্য রুচি কর। বৈশ্য ও শূদ্রদের মধ্যেও রুচি স্থাপন কর; আমার মধ্যে রুচি স্থাপন কর—রুচি দ্বারা রুচি (দীপ্তি দ্বারা দীপ্তি) হোক।
Padapatha (Word Analysis)
रुचम् । नः । धेहि । ब्राह्मणेषु । रुचम् । राजसु । नः । कृधि ।
रुचम् । विश्येषु । शूद्रेषु । मयि । धेहि । रुचा । रुचम् ।
Word by Word
रुचम्splendour, radiance
रुचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरुच् (स्त्री. प्रातिपदिक ‘रुच्/रुचि’ = दीप्ति/कान्ति)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धेहिplace, bestow
धेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
ब्राह्मणेषुamong the Brahmins
ब्राह्मणेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
रुचम्splendour
रुचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरुच् (स्त्री. प्रातिपदिक)
राजसुamong the kings/rulers
राजसु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
कृधिmake, do
कृधि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
रुचम्splendour
रुचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरुच् (स्त्री. प्रातिपदिक)
विश्येषुamong the Vaiśyas/people
विश्येषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविश्/विश्य (प्रातिपदिक; ‘विश्’ = प्रजा/वैश्य-वर्ग)
शूद्रेषुamong the Śūdras
शूद्रेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
मयिin me
मयि:
अधिकरण
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धेहिplace
धेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
रुचाwith splendour
रुचा:
करण
TypeNoun
Rootरुच् (स्त्री. प्रातिपदिक)
रुचम्splendour
रुचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरुच् (स्त्री. प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
R
Ruc (Splendour/Radiance)A
Agni (implicit)I
Indra–Bṛhaspati complex (implicit)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes