Indra’s sovereignty and exclusive praise at the Soma-pressing
तरणिरित्सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्रुवम्
taraṇiritsiṣāsati vājaṃ purandhyā yujā ā va indraṃ puruhūtaṃ name girā nemiṃ taṣṭeva sudruvam
taraṇir1 it2 siṣāsati3 vājaṃ1 purandhyā2 yujā3 ā1 vaḥ2 indraṃ3 puruhūtaṃ1 name2 girā3 nemiṃ1 taṣṭeva2 sudruvam3
হে ইন্দ্র! তরণি, উদ্ধারক—তুমি নিশ্চয়ই পুরন্ধি (উদার দান)-সহ বল/বাজ প্রদান করতে উদ্গ্রীব। হে পুরুহূত (বহুবার আহূত) ইন্দ্র! তোমার জন্য আমি গিরা—স্তোত্রবাণী দিয়ে নমস্কার করি; যেমন চক্রকারের গড়া সুদৃঢ়, অচল, সুপ্রতিষ্ঠিত নেমি (চক্র-পরিধি)কে শ্রদ্ধায় বন্দনা করা হয়।
taraṇiḥ | it | siṣāsati | vājam | purandhyā | yujā | ā | vaḥ | indram | puru-hūtam | name | girā | nemim | taṣṭā | iva | su-druvam
Unknown/unspecified (requires Sāman tune assignment by arcika)
{ "prastava": null, "udgitha": null, "pratihara": null, "upadrava": null, "nidhana": null, "structure_notes": "The simile segment is ideal for nidhana: collective settling on ‘sudruvam’ creates communal grounding.", "singer_assignments": "Udgātṛ emphasizes ‘indraṃ puruhūtaṃ’; all join to seal the ‘firm rim’ image in nidhana." }
{ "gloss_summary": "taraṇi = tārayitṛ, one who carries sacrificer beyond danger/defect; vāja = sacrificial prize/strength as phala. The nemi-taṣṭṛ simile illustrates firmness and unshakable steadiness.", "ritual_interpretation": "Chanted to secure safe completion of rite and stable attainment of its fruits.", "theological_insight": "Indra’s grace is both saving (taraṇa) and structuring (sudruva-sthāpanā) for the sacrificer’s life.", "etymology_highlights": "taraṇi from √tṝ; nemi as wheel-rim; sudruva ‘very firm, well-fixed’." }