Rig Veda 6.41.2 — Mandala 6, Sukta 41, Mantra 2
Sukta 6.41
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
या ते काकुत्सुकृता या वरिष्ठा यया शश्वत्पिबसि मध्व ऊर्मिम् । तया पाहि प्र ते अध्वर्युरस्थात्सं ते वज्रो वर्ततामिन्द्र गव्युः ॥
Transliteration
yā́ te kākút su-kṛtā́ yā́ váriṣṭhā yayā́ śáśvat píbasi mádhva ū́rmim | táyā pāhi prá te adhvaryúr asthāt sáṃ te vájro vartatām indra gavyúḥ ||
Translation
তোমার যে সুগঠিত উৎথান, যা সর্বশ্রেষ্ঠ—যার দ্বারা তুমি চিরকাল মধুর তরঙ্গধারা পান কর—সেই দ্বারা আমাদের রক্ষা করো। তোমার জন্য অধ্বর্যু অগ্রে দাঁড়িয়েছে; হে ইন্দ্র, তোমার বজ্র গব্যু (দীপ্ত রশ্মি/গব্যের অনুসন্ধান) অভিমুখে সম্পূর্ণভাবে প্রবৃত্ত হোক।
Word by Word
याwhich (she/that)
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika) स्त्री-
तेof you/your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma)
काकुत्सुO Kākutsu (epithet)
काकुत्सु:
Sambodhana
TypeNoun (proper/epithet)
Rootकाकुत्सु (prātipadika; epithet/name)
कृताmade, prepared
कृता:
Kartā
TypeParticiple (past passive)
Rootकृ (dhātu) → कृत (PPP)
याwhich
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika) स्त्री-
वरिष्ठाbest, most excellent
वरिष्ठा:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootवृ (वरणे) / वर (prātipadika) + -इष्ठ (superlative)
ययाby which
यया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika) स्त्री-
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (avyaya-prātipadika)
पिबसिyou drink
पिबसि:
Kriyā
TypeVerb
Rootपा (पाने)
मध्वःof honey/sweet drink (soma)
मध्वः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमधु (prātipadika)
ऊर्मिम्wave, surge
ऊर्मिम्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्मि (prātipadika)
तयाwith that (by that)
तया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika) स्त्री-
पाहिprotect!
पाहि:
Kriyā
TypeVerb
Rootपा (पालने/पाने; here ‘protect/guard’)
प्रforth, forward
प्र:
Upasarga
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga/avyaya)
तेfor you/to you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma)
अध्वर्युःthe Adhvaryu priest
अध्वर्युः:
Kartā
TypeNoun
Rootअध्वर्यु (prātipadika)
अस्थात्has stood/stepped forth
अस्थात्:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्था (तिष्ठति)
सम्together, completely
सम्:
Upasarga
TypeIndeclinable
Rootसम् (upasarga/avyaya)
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma)
वज्रःthe thunderbolt
वज्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootवज्र (prātipadika)
वर्तताम्let it turn/roll, let it be set in motion
वर्तताम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तने)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (prātipadika)
गव्युःcow-seeking, seeking cattle (as booty)
गव्युः:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective/Noun
Rootगव्यु (prātipadika; ‘seeking cows’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.