HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.117

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.117)
Devata: Aśvinau (Nā́satyā; the twin divine healers/rescuers)
Chandas: Triṣṭubh (probable for this section of RV 1.117)

कुह यान्ता सुष्टुतिं काव्यस्य दिवो नपाता वृषणा शयुत्रा । हिरण्यस्येव कलशं निखातमुदूपथुर्दशमे अश्विनाहन् ॥

कुह॒ यान्ता॑ सुष्टु॒तिं का॒व्यस्य॒ दिवो॑ नपाता वृषणा शयु॒त्रा । हिर॑ण्यस्येव क॒लशं॒ निखा॑त॒मुदू॑पथुर्दश॒मे अ॑श्वि॒नाह॑न् ॥

kuhá yā́ntā suṣṭutíṃ kāvyásya dívo napātā vṛ́ṣaṇā śayutrā | híraṇyasyeva kaláśaṃ níkhātam udū́pathur daśamé aśvinā́han ||

হে দিবো নপাতা, বৃষণদ্বয়, দ্রুতগামী অশ্বিনদ্বয়! কবির সুরচিত স্তবের দিকে তোমরা কোথায় গিয়েছিলে? যেমন মাটিতে পোঁতা স্বর্ণকলস তুলে আনা হয়, তেমনি তোমরা নীচে লুকানো আনন্দকে উপরে তুলেছিলে—হে অশ্বিনদ্বয়! দশম দিনে তোমরা তাকে প্রকাশ্যে আনলে।

कुह॑ । यान्ता॑ । सु॒ऽस्तु॒तिम् । का॒व्यस्य॑ । दिवः॑ । न॒पा॒ता॒ । वृ॒ष॒णा॒ । श॒यु॒ऽत्रा । हिर॑ण्यस्यऽइव । क॒लश॑म् । निऽखा॑तम् । उत् । ऊ॒प॒थुः॒ । द॒श॒मे । अ॒श्वि॒ना॒ । अह॑न् ॥कुह । यान्ता । सुस्तुतिम् । काव्यस्य । दिवः । नपाता । वृषणा । शयुत्रा । हिरण्यस्यइव । कलशम् । निखातम् । उत् । ऊपथुः । दशमे । अश्विना । अहन् ॥kuha | yāntā | su-stutim | kāvyasya | divaḥ | napātā | vṛṣaṇā | śayu-trā | hiraṇyasya-iva | kalaśam | ni-khātam | ut | ūpathuḥ | daśame | aśvinā | ahan

कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
यान्ताthe goer/guide
यान्ता:
Kartā
TypeNoun
Rootया (धातु) → यान्तृ (प्रातिपदिक)
सुष्टुतिम्well-made praise
सुष्टुतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसु- + स्तु (धातु) → सुष्टुति (प्रातिपदिक)
काव्यस्यof the poet/poetic (work)
काव्यस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ)
नपाताO descendants/sons (of heaven)
नपाता:
Sambodhana
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक)
वृषणाO you two mighty/bull-like ones
वृषणा:
Sambodhana
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
शयुत्राO two who give shelter/protection
शयुत्रा:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootशयुत्र (प्रातिपदिक)
हिरण्यस्यof gold
हिरण्यस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक)
इवlike/as
इव:
(comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-अव्यय)
कलशम्a jar/pitcher
कलशम्:
Karma
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक)
निखातम्buried/dug in
निखातम्:
Karma (qualifier)
TypeParticiple
Rootनि- + खन् (धातु) → निखात (कृदन्त)
उदूपथुःyou two brought up/raised
उदूपथुः:
Kriyā (main verb)
TypeVerb
Rootउद्- + ऊह्/वह् (धातु; Vedic: ऊपथुः as perfect/aorist form)
दशमेon the tenth
दशमे:
Adhikaraṇa (time)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
अहन्day
अहन्:
Adhikaraṇa (time)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)