कुम्भकर्णवधः
The Slaying of Kumbhakarna
स कुम्भकर्णस्यभुजोनिकृत्तःपपातभूमौगिरिसन्निकाशः ।विवेष्टमानोनिजाघनवृक्षान् शैलान्शिलावानरराक्षसांश्च ।।।।
sa kumbhakarṇasya bhujō nikṛttaḥ papāta bhūmau girisannikāśaḥ | viveṣṭamāno nijāghana vṛkṣān śailān śilā vānararākṣasāṃś ca ||
কুম্ভকর্ণের কর্তিত বাহু, পর্বতের মতো বিশাল, ভূমিতে পড়ে গেল। পড়তে পড়তে ঘূর্ণায়মান হয়ে তা গাছ, শিলা, পর্বতখণ্ড এবং বানর ও রাক্ষস যোদ্ধাদেরও চূর্ণবিচূর্ণ করল।
Kumbhakarna who resembled a mountain, his arm severed turning round and round fell on trees, mountains, Vanaras and Rakshasas crushing them.
Adharma-driven conflict spreads suffering indiscriminately; the verse highlights why dharma traditions treat war as a last resort with grave moral weight.
Kumbhakarṇa’s severed arm whirls down and crushes both sides’ fighters and the terrain.
Implied is the need for compassion and restraint by leaders: even justified war must be waged with awareness of inevitable, wide-reaching harm.